|
Af hverju er Toledo traustur í sessi? 13.1.2005 Þeir eru ekki margir, lýðræðislega kjörnu forsetarnir, sem ná að minnka fylgi sitt úr 59% niður í 9% á fjórum árum. En þeir eru til. Hvaða ástæður geta verið fyrir slíku fylgishruni?Í Perú búa 27 milljónir manna og þar af þurfa 14 milljónir, eða rúmur helmingur, að draga fram lífið undir fátæktarmörkum. Og það sem meira er, réttur fjórðungur landsmanna býr við sára fátækt. Perú skuldar erlendum lánadrottnum ríflega 27 milljarða dollara eða 1000 dollara á hvert mannsbarn. Árlegir vextir á þessum lánum nema fullum fjórðungi allra fjárlaga landsins. Á sama hátt og íslensku bankarnir taka yfir fjármálastjórn fólks og fyrirtækja sem ekki geta staðið í skilum þá eru ríki á borð við Perú látin borga af lánunum með sjálfstæði sínu. Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn og Alþjóðabankinn hafa þannig tekið að sér stjórn efnahagsmála í hverju ríkinu á fætur öðru undanfarna áratugi og notað þau sem tilraunastofur fyrir nýfrjálshyggjuna. Alejandro Toledo var kjörinn forseti með 59% atkvæða og fimm ára kjörtímabili hans lýkur árið 2006. Eitt af helstu kosningaloforðum hans var að tryggja að raforkufyrirtæki í Arequipa í suðurhluta landsins yrðu ekki einkavædd. Þetta loforð reyndi ríkisstjórn Toledos að svíkja sumarið 2002 og uppskar fyrir það víðtækar, harkalegar mótmælaaðgerðir af hendi almennings. Þrátt fyrir að ríkisstjórnin lýsti yfir neyðarástandi og útgöngubanni og setti herinn í viðbragðsstöðu létu mótmælendur ekki hugfallast og Toledo neyddist til að draga einkavæðingaráformin til baka. Árin 2003 og 2004 kom einnig til mikilla mótmæla og átaka milli stjórnvalda og launafólks, m.a. vegna deilna um vinnulöggjöfina í Perú og áforma ríkisstjórnarinnar um þátttöku í Fríverslunarbandalagi Ameríkuríkja (FTAA) sem margir óttast að færi bændum í Perú sömu martröðina og NAFTA hefur leitt yfir kollega þeirra í Mexíkó. Í upphafi þessa árs tók svo fyrrverandi majór í hernum virki í Andahuylas herskildi og hélt því ásamt stuðningsmönnum sínum í nokkra daga til að vekja athygli á bágum aðstæðum frumbyggja og lágt settra herforingja auk ýmissa neikvæðra afleiðinga af stefnu Toledos varðandi fjárfestingu og nýtingu náttúruauðlinda Perú. Þrátt fyrir allt þetta hefur Alejandro Toledo aldrei þurft að hafa verulegar áhyggjur af embættinu eða hugleiða afsögn þrátt fyrir að hann hafi nú ekki einu sinni stuðning eins af hverjum tíu kjósendum. Ástæðan er sú að í landinu er engin skipulögð stjórnarandstaða sem býður upp á aðra stjórnmálastefnu. Toledo hefur verið þvingaður til að framkvæma stefnu andstæðinga sinna og gera það sem hann lofaði að gera ekki. Gremja almennings og vantrú á stjórnmálamönnum er svo mikil að eina krafan sem veruleg samstaða næst um er að kallað verði saman stjórnlagaþing og skorin upp herör gegn spillingu. Toledo sagðist á sínum tíma tilbúinn að láta forskriftir frá alþjóðlegum lánastofnunum sem vind um eyru þjóta. Þannig vann hann hylli milljóna kjósenda í sveitum landsins þar sem önnur hver fjölskylda verður að láta sér nægja moldargólf og tæp 40% búa við ófullnægjandi hreinlætisaðstöðu. En þegar sá sem kosinn er til að stjórna ræður ekki yfir þeim tækjum sem þarf til að stjórna er ekki von á miklum efndum. Upplausnin sem einkennir stjórnmálalíf Perú um þessar mundir er búin til af sérfræðingum og flutt inn til að þjóna annarlegum hagsmunum. En vandi þeirra 27 milljóna sem munu sitja uppi með afleiðingarnar af tilrauninni verður örugglega ekki fluttur út.
sh
|
