|
Dýrseldur stuðningur 5.3.2005 Það er með ólíkindum hversu fljótt fólk getur verið að gleyma því hvernig það er að sæta kúgun, ofsóknum og ofbeldi þegar það hefur sjálft öðlast frelsi til að lifa í friði. Ömurlegasta birtingarmynd slíkrar gleymsku á 20. öld var án efa Ísraelsríki, stofnað sem griðland fyrir gyðinga eftir helförina en stóð uppi sem eitt óbilgjarnasta hernámsríki veraldar við aldamótin síðustu.Önnur þjóð sem þola mátti skelfilegar þrengingar á síðustu öld eru Kúrdar sem hafa lengi barist fyrir eigin ríki, Kúrdistan, í fjalllendinu á mörkum Tyrklands, Íran og Írak. Bæði Tyrkir og Írakar herjuðu áratugum saman á Kúrdahéruðin og virtust stundum hafa með sér þegjandi samkomulag um að herliðs hvors um sig mætti fara yfir landamæri ríkjanna ef það væri gert í þeim tilgangi að níðast á kúrdísku fólki, vopnuðu jafnt sem vopnlausu. Í kjölfar Kuwait-stríðsins árið 1991 var Íraksstjórn gert að draga allt herlið sitt frá svæðum Kúrda í Norður-Írak og er óhætt að fullyrða að það hafi gerbreytt lífi kúrdíska minnihlutans þar í landi. Illu heilli kaus alþjóðasamfélagið svokallaða að horfa framhjá meðferðinni á Kúrdum norðan landamæranna og leyfa NATO-ríkinu Tyrklandi að fara sínu fram þar eftir sem áður. Þegar kosið var til stjórnlagaþings í Írak fyrir rúmum mánuði var framkvæmd kosninganna víða með hreinum endemum eins og áður hefur verið rakið á þessum síðum. Í Norður-Írak létu Kúrdar sig ekki muna um að hafa atkvæðisréttinn af á milli 200 og 400 þúsund Assýringum sem þar búa. Hið nýja lýðræði sem fara átti sigurför um Írak stóð hinum assýrísku íbúum Nineveh-sléttunnar ekki til boða, ekki frekar en öðrum minnihlutahópum eins og Túrkmenum, Jesídíum og Sjabökum í Norður-Írak. Það er óendanlega kaldhæðnislegt að meðferð Kúrda á Túrkmenum í seinni tíð skuli vera slík að stjórnvöld í Tyrklandi séu orðin í meira lagi óróleg vegna málsins. En þótt þeir sem hafa tögl og hagldir í hópi Kúrda í Norður-Írak hafi gleymt því hvernig það er að vera traðkaður niður af drottnunargjörnum yfirvöld þá er sumt annað þeim í fersku minni. Og nú telja þeir komið að því að fá það sem þeim var heitið fyrir stuðninginn gegn Saddam Hussein. Fyrir innrás hinna olíuþyrstu hervelda í Írak í mars 2003 reyndu þau að afla sér stuðnings með loforðum um sjálfsstjórn þriggja stærstu þjóðarbrotanna í Írak. Sú hugmynd byggði á hálfgerðu afturhvarfi til þess fyrirkomulags sem var á svæðinu undir nýlendustjórn Breta fyrir 1921 og fyrstu árin sem þeir fóru með málefni Íraks í umboði Þjóðabandalagsins. Kúrdar eru nú í lykilstöðu í íröskum stjórnmálum vegna þess að í kosningabandalagi sjíta er kominn upp klofningur sem mun að óbreyttu neyða leiðtoga þess, Ali al-Sistani, til að leita eftir liðsinni kúrdísku flokkanna við stjórnarmyndun. Kröfur þeirra eru skýrar: Alger sjálfsstjórn nyrstu Kúrdahéraðanna þriggja, full yfirráð yfir olíuborginni Kirkuk, engin íslömsk lög hafi gildi í kúrdískum byggðarlögum og að kúrdískir flóttamenn fái að snúa heim frá öðrum löndum. Kúrdar segjast ekki munu gera neinar málamiðlanir um þessar kröfur en þeir séu til viðræðu um ýmislegt þegar komi að skiptingu ráðuneyta og æðstu embætta. Fróðlegt verður að sjá hvernig þessum málum vindur fram og hvort hernámsveldin muni styðja þessar kröfur Kúrda þegar á hólminn verður komið. Ástæða þess að ríkið Írak var búið til eftir heimsstyrjöldina fyrri var sú að ungur stjórnmálamaður sem var að byrja að klífa metorðastigann í Bretlandi sá hversu mikilvægt var að sameina svæðin þrjú í eitt ríki til að tryggja flæði olíunnar í vesturátt. Margt bendir til að sú kenning Winstons Churchill eigi við talsverð rök að styðjast enn í dag.
sh
|
