Mśrinn-vefrit um žjóšmįl, pólitķk og menningu
Mśrinn-vefrit um žjóšmįl, pólitķk og menningu
 

   Menntun   

Hvernig į aš skrifa grein til stušnings styttingu framhaldsskólans?

23.2.2006

Menntamįlarįšherra er dugnašarforkur og hefur įkvešiš aš sķn arfleifš skuli vera lęgri stśdentsaldur į Ķslandi. En hśn er lķtiš fyrir aš hugsa upp į nżtt og žvķ įkvaš hśn snemma aš best vęri aš taka illa unnin įform fyrirrennara sķns um mįliš, flikka upp į žau, stoppa ķ verstu götin og keyra sķšan mįliš ķ gegn. Į žvķ augnabliki leit śt fyrir aš mįliš yrši vinsęlt. En sķšan kom ķ ljós aš mįliš hefur veriš mjög óvinsęlt. Rįšherra sat uppi meš óvinsęlt mįl en oršspor sem hörkutól og vildi sķšur fórna žvķ. Žvķ hafa seinustu mįnušir einkennst af örvęntingarfullri leit hennar aš leiš til aš keyra mįliš ķ gegn įn mikilla óvinsęlda en meš miklum sparnaši.

Ljóst er aš nśna er mjög góš leiš til aš öšlast vinsęldir hjį rįšherra aš skrifa grein og verja styttingarįform hennar og meš reglulegu millibili dśkka upp menn sem langar til aš vera śtvarpsstjórar, leikhśsstjórar eša fį vinnu ķ rįšuneytinu og skrifa greinar til stušnings mįlinu. Til aš aušvelda leiš žeirra birtir Mśrinn nśna leišbeiningar til žeirra um greinaskrif. Ég gęti trśaš žvķ aš žęr dekki 90% af rökum sem fram hafa komiš meš styttingu. Žeir sem vilja fį orš į sig fyrir frumleika žurfa aš leita ašeins lengra. En žeir męttu hafa ķ hug aš žaš er ekki vķst aš žaš leiši til frekari vinsęlda hjį rįšherra.

1. Móšursżkin

Žegar mašur vill gera lķtiš śr andstęšingum sķnum er alltaf gott aš reyna aš lżsa žeim sem eru ósammįla sem nokkrum hjįróma röddum eša nöldurseggjum. Ef gagnrżnin er vķštęk og įköf er alltaf hęgt aš kalla hana „móšursżkislega“ og fylgja žannig gamalli hefš ķ ķslenskri umręšuhefš: aš kalla andstęšinginn kellingu (sjį Brennu-Njįls sögu). Žaš hefur aldrei žótt fķnt aš vera kelling į Ķslandi. Muniš: Lķtil gagnrżni jafngildir nokkrum nöldurseggjum, mikil er móšursżki.

2. Žjóšhagsleg hagkvęmni

Fyrstu rökin meš styttingunni voru sótt til Višskiptarįšs og Hagfręšistofnunar sem voru hinir eiginlegu upphafsmenn mįlsins. Žeir sem vilja hljóma hagfręšilegir geta kannaš žessi rök og sett upp gröf og lķnurit. Mikilvęgt er žį aš muna aš

a. inntak nįms skiptir engu mįli, ašeins fjöldi įranna,
b. aldrei bera saman styttingu framhaldsskólans og ašra kosti til aš lękka stśdentsaldur (rįšherra vill ekki ręša žaš),
og
c. meiri menntun jafngildir fleiri kommśnistum (óžarfi kannski aš segja žaš en gott aš muna žaš til aš komast ķ stemmingu viš skriftirnar).

3. Bśiš og gert

Žessi rök liggja beinast viš ef höfundur er kerfiskarl. Žau eru į žessa leiš: Styttingin er kannski vond en žaš er bśiš aš įkveša hana og žess vegna er best aš vera ekki meš vesen og mótmęli, žaš er bara slęmt og skemmir fyrir. Rįšherra mun rįša og best aš gera eins og hśn segir. Ekki mjög sannfęrandi kannski en rįšherra mun kinka kolli og žykja greinin harla góš.

4. Vinstrigręnnarökin

Žau eru byrjuš aš hljóma ę oftar enda hafa žau sannaš įhrifamįtt sinn. Žau eru svona: Andstęšingurinn er į móti öllum breytingum og óttast žęr. Jafnvel: Hann óttast umręšuna. Muniš aš ķ žessari röksemdafęrslu er eftirtalin skilgreining lykilatriši:

Breyting: Žaš sem ég vil gera (og ekkert annaš). Ķ žessu tilviki: Eina breytingin sem hęgt er aš gera į skólakerfinu er aš stytta framhaldsskólastigiš um 25%.

5. Sérhagsmunir

Allir eiga hagsmuna aš gęta. Muniš aš allir andstęšingar skeršingarinnar eru į mįli hjį hagsmunaašilum. Žeir eru annaš hvort a) kennarar, b) foreldrar, c) nemendur, d) fyrrverandi nemendur, e) skyldir kennurum, f) įhugamenn um menntun.

Allt žetta gerir fólk afar grunsamlegt og ólķklegt til aš hafa ešlilegan įhuga į mįlinu.

6. Eitthvaš žarf aš gera

Ég spįi aš žessi flokkur greina eiga eftir aš verša ę meira įberandi enda skrifa greinar af žessu tagi sig sjįlfar. Ašferšin er žį aš:

a. benda į allt sem er slęmt ķ skólakerfinu. Af nógu er aš taka: įhugalausir kennarar, vinna nemenda meš nįmi, lįg laun kennara, brottfall śr nįmi, slęm stęršfręšikunnįtta, slęm mįlakunnįtta, gamaldags kennsla, dżrar kennslubękur, lķtil endurmenntun, of mikill kostnašur, of lķtill kostnašur, o.s.frv.,

b. setja fram nišurstöšuna: skólakerfiš er ekki fullkomiš,

og aš lokum:

c. setja upp rökleišsluna: i) eitthvaš žarf aš gera, ii) stytting framhaldsskólans er eitthvaš, iii) gerum žaš!

Ef menn vilja virkilega nį įrangri mį setja nafn rįšherrans ķ greinina og tala um framsżni hennar og dugnaš. En mįliš er raunar svo óvinsęlt aš hśn mun fagna öllum greinum, sama hversu lķtiš er slefaš.

Gangi ykkur vel viš greinaskrifin!

įj


Prenta grein   Senda grein   Tilvķsunar slóš



Leit   Eldra efni   Um Mśrinn
Forsķša   Efst į sķšu
Rss straumur