Mrinn-vefrit um jml, plitk og menningu
Mrinn-vefrit um jml, plitk og menningu

   Balkanskagi   

Milosevic dinn

12.3.2006

Eiginlega telst varla til tinda a Slobodan Milosevic s ltinn v a hans hlutverki stjrnmlum Balkansskagans var lngu loki. Eftir st farsakenndur eftirmli vi Aljlega strsglpadmstlinn Haag, rttarhld sem vonir voru bundnar vi en brtt komu ljs takmarkanir aljalaga andspnis viburum eins og Balkansskaga. Lklega hefi Milosevic samt veri dmdur frekar en sknaur, fremur af plitskri nausyn en lagalegum forsendum, en s niurstaa hefi vart noti mikils trausts v a a var illmgulegt a sanna aild hans a jarmori. Um siferislega sekt hans gegnir ru mli og eins glpi hans Serbu sem voru ltnir ba eftir Bosnurttarhldunum.

Slobodan Milosevic var enginn Ceaucescu. Tilraunir ensk-amersku heimspressunnar til a ba til einhvern demn r honum skiluu litlum rangri, hvergi var neitt eftirminnilegt a greina fr. eir sem hittu hann lstu honum sem rlegum og yfirveguum manni, jafnvel hversdagslegum. Milosevic hefur engan innblstur veitt skrmslafringum Hollywood, eins venjulegur og hann virtist hafa veri. Eins og raunar daudagi hans r hjartaslagi, einhverri algengustu dnarorsk heimi.

Milosevic var Serbi fr Montenegro sem komst til hrifa gegnum bankakerfi Serbu. Um hr var hann fulltri Belgradsbanka New York. Einn af elstu vinum og klkuflgum hans var Ivan Stambolic sem var einn efnilegasti stjrnmlamaur Jgslavu og kom honum til hrifa flokknum nunda ratugnum. a var sem Milosevic sl gegn, ri 1987 egar allt logai illdeilum Kosovo og hann einn ramanna flokknum tk mlsta minnihlutans Serbu. Var a fyrsta sinn sem leitogi Kommnistaflokki Jgslavu tk afstu jernislegum grunni.

Fljtlega var Milosevic orinn vinsll Serbu og kynti rum ri undir jernisstefnu en tti enginn fgamaur og barist hart gegn yfirlstum jernissinnum. egar Stambolic var forseti Serbu var Milosevic leitogi Kommnistaflokksins og ni naumlega kjri me stuningi Stambolic. En hann var fljtur a snast gegn velgjrarmanni snum og tti honum til hliar strax ri 1988. ri 2000 var Stambolic myrtur af mnnum r mafu Milosevic og fir efast um a a var a undirlagi gamla lrisveinsins en eins og nnur flskuverk hans Serbu bei a ml eftir jarmorsmlskninni.

Ef markmii hefi veri a f Milosevic dmdan fyrir aild a voaverkum hefi mlskn fyrir verk af essu tagi Serbu eflaust veri vnlegri til rangurs en hin lngu og rangurslausu rttarhld Haag. Tilgangur saksknara strsglpadmstlsins Haag var hins vegar annar. kran gegn Milosevic var gefin t mean loftrsir Jgslavu stu yfir og tilgangurinn me rttarhldum fyrir jarmor var alla t a finna rttltingu fyrir eim. a tkst aldrei og sannanirnar ltu ba eftir sr. Rttarhldin drgust langinn og fjlmilar Evrpu beindu sfellt meiri athygli a hjartveiki Milosevic og sjlfsmorum fjlskyldu hans. Eflaust mun skyndilegt andlt hans n vera einhverjum Serbum tilefni til a lta hann sem frnarlamb.

ri 1989 lagi Milosevic niur sjlfstjrn hraanna Vojvodina og Kosovo og var a fyrsta breytingin stjrnskipulagi Jgslavu sem Tito hafi ra. byrg Milosevic v sem eftir kom var v mikil. En fyrir etta var hann vinsll og var kjrinn forseti Serbu lrisbyltingu ranna 1989 og 1990. jernissinnar voru a komast til valda Kratu og Bosnu-Herzegvnu og tal um askilna jkst. Hrein geveiki var a hluta sundur rki mia vi fylkjalandamri Titostjrnarinnar en v miur voru Kratar spanair upp a, samt Slvenum. tti flestum slandi etta mjg sniugt fyrst sta. Kratu og Bosnu-Herzegvnu voru hins vegar serbneskir minnihlutar sem undu v illa a vera n bar jrkjum Krata og Bosnumanna. Og raunar stefndi lka tk milli Krata og Bosnumanna. Mtti hafa nokkra sam me t.d. Serbum Kratu og Bosnu essum hrringum a hegun eirra sar veri aldrei afsku me v.

Milosevic var annig forseti Serbu og leitogi Kommnistaflokksins sama tma. Serbum Bosnu og Kratu var stjrna af rum mnnum en rttarhldin yfir Milosevic Haag hafa meal annars snist um a a hvaa leyti hann var potturinn og pannan llu saman. Engin lei virist a komast a v svo a yggjandi s og a hefur veri helsta vandamli vi rttarhldin, vandinn vi a skilgreina persnulega byrg jarleitoga verkum sem eir fremja ekki beinlnis sjlfir og eru jafnvel framin utan formlegrar lgsgu eirra. mean hafa Radovan Karadic og Ratko Mladic gengi lausir og eir hafa v ekki geta vitna gegn Milosevic ea hann gegn eim. En burts fr v hvort Milosevic fyrirskipai jarmor ann htt a hgt vri a dma hann sekan eftir lgum er enginn vafi a hann ber siferislega byrg eim skpum sem arna uru.

Milosevic mikinn og murlegan tt essu hryllilega stri en tilhneigingin til a gera hann einan a blrabggli ekki rtt sr v a leitogar Krata voru ekkert skrri. Stareyndin er s a allir essir valdsmenn efndu til taka sem leiddu af sr morin og engum tilgangi jnar a kja au eins og stundum er gert gr fullyrti frttadeild RV annig a Milosevic og lismenn hans hefu drepi um refalt fleiri fleiri en allir strsailar myrtu samanlagt og snir kannski a flk erfitt me a skilja alvarlega glpi ef eir eiga sr stjrnmlalegar stur og tlur urfa helst a skipta milljnum svo vi hrkkvum vi. a er svo einnig grtlegt a hinn eiginlegi skudlgur lagalegum skilningi er nokku rugglega Ratko Mladic fyrst og fremst og hann gengur enn laus en arf vonandi a gjalda fyrir a einhvern daginn, a efast megi um getu aljasamflagsins til a finna ga lei til ess.

a er svo kaldhnislegt a a sem helst hefi geta fellt Milosevic rttarhldunum er Dayton-samkomulagi en ar tkst honum a nota hrif sn Bosnu-Serba til gs og stula a frii Balkanskaga. etta bendir hins vegar til ess a hann hafi lka bori byrg frinum ur. gr mtti heyra vandragang ensk-amersku pressunni um hvort lta bri Milosevic sem mann sem stulai a frii ea friarhfingja. Hi rtta er auvita a hann var hvorttveggja. Fyrst tti hann tt a stula a frii en san geri hann sitt til a koma frii. Fyrst og fremst var Milosevic knn valdstreitumaur og geri hva sem var ef a kom honum vel og geri honum kleift a halda vldum.

egar rtt er um siferislega byrg arf lka a huga a serbnesku jinni. fugt vi t.d. Tito ea Gorbasjeff var Milosevic lrislega kjrinn a ekki geri a hann a betri manni. Lri Serbu var raunar aumt og einkum undir lokin ar sem Milosevic r ar llu, beitti bi fjlmilum og lgreglunni og allt landi undirlagt af jernisofstopa. En a breytir ekki hinu a a eru margir nlifandi Serbar sem studdu og unnu me Milosevic ll essi r, ar meal Vuk Draskovic, nverandi utanrkisrherra, sem fylgdi honum a mlum um skei. ess vegna hefur veri skp gileg lausn fyrir marga Serba a segja bara: etta er allt Milosevic a kenna og senda hann til Haag.

Hva gekk Milosevic til me llu saman? Var hann ssalisti ea jernissinni? a virist liggja nokku ljst fyrir a hann var hugsjnalegt nll. Hann hafi einfaldlega komist til valda Serbu eins og hver annar metnaargjarn maur og hlt sig vi Ssalistaflokkinn alla t sem flugt tki til valda, mean knar eins og Franjo Tudjman forseti Kratu (sem kannski var meiri hugsjnamaur en engu minni fauti) notuu nnur meul. Erfiara er a meta hvort hann meinti eitthva me jernisstefnunni en margir hallast a v a hann hafi einfaldlega veri hentistefnumaur og sem slkur dmigerur fyrir 20. ldina: hugsjnalaus framapotari sem mist notaist vi kosningar, meirihlutavilja, htanir ea ofbeldi til a n snu fram. rtt fyrir mrg gileg lkindi me Milosevic og flokksforingjum lrisrki minntu hann og kona hans samt ekki sur leitoga mafunnar sem vissulega eru lka einhvers konar plitk. En fugt vi mafsana var lri og almenningsliti hluti af pakkanum og a gerir auvita valdat Milosevic hugnanlega.

Hvernig verur Milosevic minnst? Stjrnmlaferill hans afhjpai marga veikleika samtmastjrnmla yfirleitt. egar saga hans verur sg munu hrsni og skinhelgi Vestur-Evrpurkja og Bandarkjanna koma vi sgu, bi afskipti eirra af sundurlimun Jgslavu, vanmtturinn Bosnustrinu, makki vi Milosevic sem leiddi til friar og svo lglega rsarstri vegna takanna Kosovo sem leysti engan vanda en losai Serba hugsanlega beint a lokum vi Milosevic, a sjlfur hefi hann gert mistk me v a reyna enn einu sinni a lta kjsa sig fram og mistakast. Eins m grta gan vilja og einlgan setning sumra velunnara Aljlega strsglpadmstlsins a hinir hafi lka veri til sem studdu hann af sndarmennsku og til a knja fram gervirttlti. Milosevic sjlfur er svo dmi um margt a versta sem evrpsk stjrnml 20. aldar lu af sr: hentistefnumaur sem gat veri ssalisti ea jernissinni ef a hentai, sem hreinkai aldrei eigin hendur en lt sr vel lka mean vinir hans murkuu lfi r saklausu flki, stvai samt blbai endanum og fll a lokum vegna ess a hann var rtt fyrir allt hur eirri gosgn a hann vri lrislega kjrinn.

Milosevic var ekkert einsdmi a fjldamorin Balkanskaga hafi veri einstk seinni t og ekki, bara einstaklega nlg. Svona menn eru margir til, kringumsturnar eiga sinn tt a gera a illvirkjum og eina leiin til a eir veri ekki fleiri er a vi sum ll gagnrnin og olum enga kgun nafni lrisins. v miur er ekkert tilefni til bjartsni og rttarhldin yfir Milosevic mrkuu v miur engin tmamt barttu gs og ills. a vri gaman a tra v a allir sem stu a eim vru fulltrar hins ga en v miur er ekki einu sinni hgt a tra v. v miur, v miur, v miur.

j


Prenta grein   Senda grein   Tilvsunar sl



Leit   Eldra efni   Um Mrinn
Forsa   Efst su
Rss straumur