á M˙rinn-vefrit um ■jˇ­mßl, pˇlitÝk og menningu
M˙rinn-vefrit um ■jˇ­mßl, pˇlitÝk og menningu
á

   Umhverfismßl   

Margt břr Ý myrkrinu

30.3.2006

Upplřsing er afar gildishla­i­ hugtak. ═ hugum flestra myndar upplřsingin andstŠ­u vi­ ■a­ sem kalla­ hefur veri­ ähinar myrku mi­aldirô og merkir upplřsingin ■ß a­ allt Ý einu hafi hugur manna or­i­ upplřstur, menn hafi fari­ a­ stunda vÝsindi og mennta sig, äˇupplřsturô alm˙ginn hafi smßm saman fengi­ meiri menntun og myrkri­ viki­ fyrir ljˇsinu.

HÚr er ekki Štlunin a­ fara ˙t Ý kenningar Michels Foucaults um ˇlÝk ■ekkingarkerfi og hvernig upplřsingin var a­eins eitt ■ekkingarkerfi sem tˇk vi­ af ÷­ru. Hins vegar er ljˇst a­ upplřsingin hefur mˇta­ hugsunarhßtt okkar ═slendinga rŠkilega.

Ein birtingarmynd upplřsingarinnar er ■÷rf ═slendinga fyrir bˇkstaflega upplřsingu. Ů÷kk sÚ tilt÷lulega ˇdřrri raforku geta ═slendingar lřst upp nßnasta umhverfi sitt og lßti­ ljˇs loga Ý hverju herbergi. Og ■a­ gera ■eir svo sannarlega. En er hŠgt a­ lřsa um of?

┴ d÷gunum keyr­i M˙rari seint um kv÷ld frß Selfossi til ReykjavÝkur. Ůegar lagt var af sta­ frß Selfossi sßst ljˇsbaugur mikill yfir Hverager­i sem kom a­ mestu frß grˇ­urh˙sunum ■ar Ý bŠ sem eru miki­ lřst. Kunnugir segja a­ ■essi ljˇsbaugur sjßist alla lei­ frß Ůingv÷llum. Ljˇsi­ frß Hverager­i var ■ˇ fljˇtt a­ baki og hˇfst ■ß fer­in yfir Hellishei­i.

Ůa­ er m÷gnu­ lÝfreynsla fyrir borgarb÷rn a­ keyra ˙ti Ý sveit Ý myrkri. Hellishei­in er eiginlega ekki alv÷ru myrkur mi­a­ vi­ a­ vera t.d. staddur ß SnŠfellsnesi Ý kolni­amyrkri. Ůa­ er fßtt stˇrkostlegra en a­ ganga um landi­ sitt Ý myrkri og njˇta einungis birtu frß stj÷rnunum, tunglinu e­a nor­urljˇsunum. Hins vegar var gaman a­ vera einn ß fer­ ß Hellishei­inni, Ý baksřnisspeglinum ekkert nema svarthol og framundan lÝna afm÷rku­ af endurskinsstikum, fyrir ofan stj÷rnubjartur himinn. Dřr­in stˇ­ ■ˇ ekki lengi ■ar sem von brß­ar sßst ljˇsk˙pullinn yfir h÷fu­borgarsvŠ­inu.

N˙ liggja fyrir hugmyndir um a­ lřsa Su­urlandsveg um Hellishei­i. Ekki er ■ˇ vÝst a­ ■a­ auki umfer­ar÷ryggi. Sem stendur standa endurskinsstikurnar fyrir sÝnu. Lřsingin gŠti jafnvel or­i­ til ■ess a­ umfer­in yr­i hra­ari sem er svo sannarlega ekki gott fyrir umfer­ar÷ryggi ß veginum. Lřsing myndi hins vegar alveg skemma himininn stj÷rnubjarta og ■vÝ er ßstŠ­a til a­ hvetja menn til a­ sko­a ■essa hugmynd mj÷g nßkvŠmlega ß­ur en Štt er af sta­ og fari­ a­ reisa ljˇsastaura.

١ a­ vi­ getum lřst allt landi­ ef svo ber undir ■urfum vi­ ekki endilega a­ gera ■a­. LÝklega er ■a­ upplřsingunni a­ kenna a­ ═slendingum finnst myrkri­ standa fyrir dimma tÝma, fßfrŠ­i og h÷rmungar. En Ý myrkrinu b˙a lÝka au­Šfi ß bor­ vi­ stj÷rnur, tungl og geiminn allan. Vi­ skulum ekki fˇrna myrkrinu ßn umhugsunar.

kj


Prenta grein   Senda grein   TilvÝsunar slˇ­



Leit   Eldra efni   Um M˙rinn
ForsÝ­a   Efst ß sÝ­u
Rss straumur