á M˙rinn-vefrit um ■jˇ­mßl, pˇlitÝk og menningu
M˙rinn-vefrit um ■jˇ­mßl, pˇlitÝk og menningu
á

   Al■jˇ­amßl   

┌lfshamir og sau­agŠrur

1.5.2006

Ef marka mß kvikmynd Olivers Stones frß ßrinu 1991 um dau­a Kennedys BandarÝkjaforseta var enginn h÷rgull ß tilrŠ­ism÷nnum e­a mor­ßstŠ­um. SamkvŠmt samsŠriskenningunni stˇ­u mafݡsar, k˙banskir ˙tlagar, leyni■jˇnustan, alrÝkisl÷greglan og vopnaframlei­endur ß bak vi­ mor­i­ ľ svo fßeinir sÚu nefndir.

SamkvŠmt s÷gusko­un kvikmyndager­armannsins var ■a­ einkum fri­arßst Kennedys sem var­ honum a­ falli. Ůannig hafi skugga÷flunum ekki ■ˇtt forsetinn nˇgu har­ur Ý K˙budeilunni og ˇttast a­ hann drŠgi BandarÝkin ˙t ˙r VÝetnam. Ůessi t˙lkun nřtur talsver­ra vinsŠlda, ■ˇtt sagnfrŠ­ingar bendi ß a­ Kennedy-stjˇrnin hafi nßlega hrint af sta­ ■ri­ju heimsstyrj÷ldinni vegna K˙bu og a­ sk÷mmu fyrir mor­i­ Ý Dallas hafi BandarÝkjastjˇrn lßti­ bylta og myr­a forseta Su­ur-VÝetnam til a­ rřma fyrir herskßrri stjˇrnendum.

Fßtt Ý embŠttisferli Johns F. Kennedys sty­ur ■ß mynd sem dregin hefur veri­ upp af honum sem lř­rŠ­issinna og fri­arforseta. ═ utanrÝkismßlum var framganga hans svipu­ og annarra BandarÝkjaforseta, jafnt demˇkrata sem rep˙blikana.

Ůa­ eru einkum frjßlslyndir vinstrimenn sem halda Ý go­s÷gnina um mennta­a demˇkratann Ý HvÝta h˙sinu, sem tryggja muni ÷ruggari heim. SamkvŠmt henni eru ■a­ hŠgrimenn (s.s. Nixon og Reagan), sveitalubbar (s.s. Lyndon B. Johnson) e­a hvort tveggja (George W. Bush) sem beina utanrÝkisstefnu BandarÝkjanna inn ß hßskalegar brautir. Ůessi hugmynd er sÚrstaklega ßberandi Ý umrŠ­unni um ═raksstrÝ­i­ og hˇtanir gagnvart ═ran, ■ar sem n˙verandi BandarÝkjaforseti er sag­ur brjßla­ur tr˙arofstŠkisma­ur, einfeldningur og ˇmennta­ur tuddi.

George W. Bush er tŠplega fßrß­ur, enda ver­a aulabßr­ar sjaldnast forsetar. Um prˇfgrß­ur hans mß eflaust deila og lÝkast til er hann meiri tr˙ma­ur en gerist og gengur um ═slendinga sem flestir a­hyllast tr˙leysi Ý b˙ningi l˙therskrar rÝkisstofnunar. Ekkert af ■essu skiptir hins vegar mßli til a­ ÷­last skilning ß e­li og markmi­um utanrÝkisstefnu stjˇrnar hans.

RÝkisstjˇrn BandarÝkjanna hefur hva­ har­ast veri­ gagnrřnd undanfarin misseri fyrir vir­ingarleysi vi­ al■jˇ­al÷g og a­ sni­ganga stofnanir ß bor­ vi­ Sameinu­u ■jˇ­irnar. Er strÝ­i­ Ý ═rak gleggsta dŠmi­ um ■etta.

En skeytingarleysi BandarÝkjamanna gagnvart l÷gum og reglum Ý samskiptum ■jˇ­a er ekki uppfinning Donalds Rumsfelds e­a Bush forseta. Ůvert ß mˇti er ■a­ Ý beinu og r÷krÚttu framhaldi af heg­un ■eirra gj÷rvallan tÝunda ßratuginn. Ůa­ var ß ■eim ßrum sem stjˇrnv÷ld Ý Washington hˇfu me­ kerfisbundnum hŠtti a­ grafa undan valdi al■jˇ­astofnana og -sßttmßla.

Bill Clinton mß telja h÷fund ■eirrar kennisetningar a­ BandarÝkin hafi rÚtt ß a­ brjˇta gegn fullveldi hva­a rÝkis sem er ßn sam■ykkis Sameinu­u ■jˇ­anna. Ůessi stefna var klŠdd Ý b˙ning hugmyndarinnar um ôÝhlutanir Ý mann˙­arskyniö. PˇlitÝskir hugmyndafrŠ­ingar demˇkratastjˇrnarinnar bjuggu til frasa ß bor­ ■ann a­ ■jˇ­rÝki­ vŠri ˙relt ß tÝmum hnattvŠ­ingar ľ og hugmyndinni um BandarÝkin sem l÷gregluli­ heimsbygg­arinnar var haldi­ fram af krafti.

┌tiloka­ er a­ skilja til hlÝtar innrßs BandarÝkjamanna og Breta Ý ═rak 2003 ßn ■ess a­ hafa Ý huga ßrßsirnar ß J˙gˇslavÝu 1999. S˙ hugmyndafrŠ­i a­ al■jˇ­al÷g gildi einungis um ÷nnur l÷nd en BandarÝkin fÚkk flestar sÝnar rÚttlŠtingar ß stjˇrnarßrum Clintons.

LÝkt og Kennedy forseti ß­ur, hefur Bill Clinton hins vegar ÷­last sess fri­arforseta Ý hugum margra ľ einkum frjßlslyndra vinstrimanna. Ůessir einstaklingar kjˇsa a­ horfa fram hjß samfellunni Ý utanrÝkispˇlitÝk BandarÝkjanna sÝ­ustu ßratugi, en grÝpa ■ess Ý sta­ til skřringa sem eiga sÚr einstaklingsbundnar ßstŠ­ur. George W. Bush er kannski kristinn Su­urrÝkjakjßni (sem ■ˇ er engan veginn vÝst), en ■a­ er ekki skřringin ß ■eim h÷rmungum sem fˇlki­ Ý ═rak mß n˙ ■ola.

sp


Prenta grein   Senda grein   TilvÝsunar slˇ­



Leit   Eldra efni   Um M˙rinn
ForsÝ­a   Efst ß sÝ­u
Rss straumur