Mśrinn-vefrit um žjóšmįl, pólitķk og menningu
Mśrinn-vefrit um žjóšmįl, pólitķk og menningu
 

   Aušvaldiš   

Fjįrmagn og lżšręši

5.5.2006

Nś žegar stjórnmįlaflokkar eru farnir aš auglżsa fyrir sveitastjórnarkosningar af fullum krafti blasir viš eins og fyrri daginn sį grķšarlegi munur sem er į ašgengi žeirra aš fjįrmagni. Hin nżi flokkur, Exbé-flokkurinn ķ Reykjavķk, viršist žannig geta ausiš śr ótakmörkušum sjóšum og var byrjašur aš auglżsa ķ sjónvarpi mįnuši fyrir kosningar. Flokkurinn sem einu sinni kenndi sig viš framsókn er hlišstęša Coca-colafyrirtękisins į žeim „markaši stjórnmįlamanna“ sem ķslenskir mišjumenn halda žvķ fram aš sé oršinn til į Ķslandi. Nś er bara aš sjį hvort žaš kemur fram sem margan grunar, aš varan sé svo gölluš aš ekkert magn auglżsinga dugi til aš selja hana, eša hvort hiš sama komi fram og ķ alžingiskosningum fyrir 2003, aš peningar tryggi stjórnmįlamönnum leiš aš völdum. Jafnframt vakna įleitnar spurningar um tengsl fjįrmagns og pólitķsks valds ķ hinu sķškapķtalķska nśtķmasamfélagi.

Žeir stjórnmįlamenn sem mestu hafa rįšiš hér į Ķslandi undanfarin įr halda žvķ išulega fram aš žeir hafi dregiš śr völdum sķnum eša stjórnmįlamanna meš einkavęšingu fyrirtękja og meš žvķ aš fęra verkefni śt į markašinn. Ķ raun og veru hafa žessar ašgeršir fyrst og fremst dregiš śr hinu lżšręšislega valdi almennings. Žaš eru möguleikar samfélagsins, hins lżšręšislega beina eša kjörna valds, til aš hafa įhrif į žróun og uppbyggingu samfélagsins sem hafa veriš skertir meš žvķ aš hagsmunum fjįrmagnsins er veittur meiri forgangur, hinir rķku verša rķkari bęši af fjįrmunum og ekki sķšur af völdum. Einkavęšing veitustarfsemi eša fjarskiptažjónustu er ekki ašeins rekstrarlegt fyrirkomulagsatriši, ekki hlutlaus kerfisbreyting, heldur um leiš endurskilgreining viškomandi starfsemi og tilfęrsla įkvöršunarvalds į viškomandi sviši frį almannavaldi til markašsafla. Og sś tilfęrsla valdanna kemur ekki endilega nišur į stjórnmįlamönnum.

Peningavaldiš ógnar lżšręšisskipulaginu ķ gegnum óešlileg įhrif fjįrmįlaafla į stjórnmįlin meš beinum hętti. Žar er Ķsland illa į vegi statt įn löggjafar um stjórnmįl og fjįrmįl. Hér geta einstaklingar safnaš ótakmörkušu fé ķ sķna persónulega kosningabarįttu eins og margendurtekin dęmi śr nżlegum prófkjörum sanna. Sama į viš um stjórnmįlaflokkana sjįlfa sem geta safnaš fślgum fjįr og hafa sjįlfdęmi um upplżsingaskyldu - sem aušvitaš merkir aš hśn er engin. Žannig geta markašs- og peningaöflin sótt aš stjórnmįlaöflunum og lżšręšisfyrirkomulaginu, bęši utan frį og innan.

Auglżsingar Exbé-listans ķ Reykjavķk eru bara eitt af mörgum sżnidęmum um umbreytingu lżšręšisins ķ neytendamarkaš žar sem fjįrmagnsöflin fara meš tögl og haldir og starfa aš žar aš auki ķ leyni. Frį upphafi er vitlaust gefiš žar sem fjįrmagnseigendur vešja į žį flokka sem žjóna hagsmunum žeirra. Viš tekur įstand eins og ķ Róm til forna žar sem aušmenn geta keypt sér eitt stykki stjórnmįlamann og enginn fęr gert viš žvķ.

Žannig virkar aušvaldskerfiš, en hefur žetta nokkuš meš lżšręši aš gera?

sj


Prenta grein   Senda grein   Tilvķsunar slóš



Leit   Eldra efni   Um Mśrinn
Forsķša   Efst į sķšu
Rss straumur