á M˙rinn-vefrit um ■jˇ­mßl, pˇlitÝk og menningu
M˙rinn-vefrit um ■jˇ­mßl, pˇlitÝk og menningu
á

   Umhverfismßl   

Grß­ugir gullgrafarar

23.6.2006

N˙ stendur yfir mikil barßtta umhverfisverndarsinna Ý Chile gegn kanadÝska gullgrafarafyrirtŠkinu Barrick Gold. Barßttan er n˙ farin a­ vekja athygli um allan heim enda ß Barrick Gold ˇfagra s÷gu Ý umhverfismßlum hinga­ til.

FyrirŠtlanir fyrirtŠkisins Ý Chile eru stˇrbrotnar. Ătlunin er a­ fŠra ■rjß j÷kla Ý Andesfj÷llum og skella Ýsnum ß annan j÷kul, Guanaco, grafa nßmur og nß upp um 500 kÝlˇgr÷mmum af gulli. Verkefni­ kallast Pascua Lama og ß a­ auka hagv÷xt Ý Chile, skila einum og hßlfum milljar­i BandarÝkjadala til Chile.

Sumir kynnu a­ halda a­ ■etta vŠri hi­ besta mßl. Gull og peningar Ý skiptum fyrir ■rjß skitna j÷kla. En eins og venjulega hangir meira ß spřtunni. ┌r j÷klunum renna ßr ni­ur Ý Huasco-dalinn Ý Chile sem er blˇmlegt landb˙na­arsvŠ­i. Me­ ■essum a­ger­um minnka ßrnar og landb˙na­arsvŠ­i­ getur ■orna­ upp. Ůß er notu­ blßsřra vi­ gullvinnslu ˙r slÝkum nßmum. Blßsřra er baneitru­ og getur tortÝmt heilum vistkerfum ef h˙n fer ˙t Ý umhverfi­ og telja menn a­ t÷luver­ hŠtta sÚ ß ■vÝ. A­ lokum er ljˇst a­ loftmengun af v÷ldum nßmugraftrarins getur or­i­ umtalsver­.

═b˙ar Huasco-dalsins hafa andmŠlt framkvŠmdunum og telja mikilvŠgara a­ ■eir fßi hreint vatn, dalurinn ver­i ßfram frjˇsamur og lofti­ haldist hreint en a­ al■jˇ­legt stˇrfyrirtŠki fßi a­ fara sÝnu fram. Hinga­ til hafa stjˇrnv÷ld og fyrirtŠki­ ekki hlusta­ og ߊtla­ er a­ framkvŠmdir hefjist af fullum krafti n˙na Ý haust.

A­ fŠra j÷klana sřnir vir­ingarleysi peningamannanna fyrir nßtt˙runni. J÷klarnir skipta miklu fyrir vistkerfi­, ■eir geyma upplřsingar um flˇru og fßnu Chile frß fornum tÝmum og Ý raun veit enginn hvort ■a­ er hŠgt a­ fŠra j÷klana me­ stˇrvirkum vinnuvÚlum. Hins vegar koma fyrirŠtlanirnar ekki ß ˇvart. Menn hafa or­i­ Š stˇrtŠkari Ý a­ flytja til jar­veg og land og n˙ er svo komi­ a­ vatn er eina fyrirbŠri­ Ý nßtt˙runni sem flytur meiri jar­veg en mannkyni­ ß hverju ßri en mi­a­ vi­ t÷lur frß 1995 flytja menn 42 milljar­a tonna af jar­vegi ßrlega en vatni­ (t.d. ßr sem bera fram aur) 53 milljar­a. J÷klar, eldfj÷ll og vindar eru mun smßtŠkari. Ljˇst er einnig a­ ß sÝ­astli­num tÝu ßrum hafa menn sˇtt mj÷g Ý sig ve­ri­ ■annig a­ lÝklega eru ■eir komnir fast upp a­ vatninu Ý ■essum samanbur­i.

Vir­ingarleysi fyrir umhverfinu helst oft Ý hendur vi­ vir­ingarleysi fyrir fˇlki og ■a­ sÚst ß kj÷rum starfsmanna Barrick Gold. Menn hafa gagnrřnt har­lega ÷ryggi og a­b˙na­ starfsmanna en n˙ ■egar hafa a­ minnsta kosti fimmtßn manns farist vi­ undirb˙ningsvinnu ß svŠ­inu.

Forsvarsmenn Barrick Gold hafa lßti­ gagnrřnina sem vind um eyru ■jˇta. Ůeir bjˇ­ast til a­ setja peninga Ý skˇla og menningarstarfsemi Ý Chile Ý von um a­ ■agga ni­ur Ý gagnrřnendum og hafa reki­ ÷fluga auglřsingaherfer­ undir ■eirri yfirskrift a­ ■eir sÚu ßbyrgt nßmufyrirtŠki. Umhverfissaga ■eirra sřnir hins vegar anna­, hvort sem liti­ er til ┴stralÝu, AfrÝku e­a Su­ur-AmerÝku. Me­al annars hafa ■eir veri­ saka­ir um a­ fˇrna lÝfi 50 nßmamanna Ý TanzanÝu og blßsřrumengun vi­ Cowal-st÷­uvatni­ Ý ┴stralÝu.

Allt bendir til ■ess a­ gullgrafararnir hafi sigur gegn bŠndum og umhverfisverndarsinnum Ý Chile. Barßttunni er ■ˇ ekki loki­ og fj÷lm÷rg al■jˇ­leg umhverfisverndarsamt÷k hafa blanda­ sÚr Ý mßli­ ß sÝ­ustu misserum. ŮvÝ er enn hŠgt a­ halda Ý vonina um a­ Huasco-dalnum og j÷klunum ■remur ver­i bjarga­ ˙r klˇm hinna grß­ugu gullgrafara.

kj


Prenta grein   Senda grein   TilvÝsunar slˇ­



Leit   Eldra efni   Um M˙rinn
ForsÝ­a   Efst ß sÝ­u
Rss straumur