á M˙rinn-vefrit um ■jˇ­mßl, pˇlitÝk og menningu
M˙rinn-vefrit um ■jˇ­mßl, pˇlitÝk og menningu
á

   Loftslagsmßl   

Skynsamlegasta lei­in gegn loftslagsbreytingum?

5.8.2006

VÝsindama­ur er nefndur Paul Crutzen en sß sÚrhŠfir sig Ý andr˙msloftsfrŠ­um. Crutzen ■essi fÚkk nˇbelsver­laun Ý efnafrŠ­i ßri­ 1995 ßsamt tveimur ÷­rum vÝsindam÷nnum fyrir rannsˇknir ß ˇsonlaginu og ßstŠ­um ■ess a­ g÷t voru a­ myndast ß ˇsˇnlaginu me­ ˇfyrirsjßanlegum aflei­ingum. Al■jˇ­asamfÚlaginu tˇkst a­ koma sÚr saman um varnir fyrir ˇsˇnlagi­, m.a. me­ ■vÝ a­ banna notkun ß freoni.

Segja mß a­ ß undanf÷rnum ßratugum hafi mannkyni­ ■urft a­ horfast Ý augu vi­ ■rjßr risavaxnar ˇgnir vi­ andr˙mslofti­. Ůynning ˇsˇnlagsins var ein ■eirra, ÷nnur var s˙rt regn sem var­ til af v÷ldum ˙tblßsturs frß verksmi­jum og bÝlum og s˙ ■ri­ja sem vofir yfir okkur n˙ um ■essar mundir eru grˇ­urh˙saßhrifun; hlřnun loftslags sem yfirgnŠfandi meirihluti vÝsindamanna telur stafa af ˙tblŠstri koldÝoxÝ­s og annarra grˇ­urh˙salofttegunda sem myndast m.a. eldsneytisbruna.

Crutzen hefur komist aftur Ý frÚttir a­ undanf÷rnu fyrir hugmyndir hans um a­ger­ir til a­ sporna gegn grˇ­urh˙saßhrifunum. Hans tillaga er a­ menn skjˇti risasprengjum lengst upp Ý hei­hvolfi­ (sem er fyrir ofan ve­rahvolfi­) sem hla­nar ver­i s˙lfat÷gnum. S˙lfatagnirnar muni endurvarpa sˇlargeislunum ˙t Ý geim og mynda ■annig skj÷ld Ý kringum j÷r­ina. SlÝkar agnir myndu vera Ý hvolfinu Ý eitt til tv÷ ßr Ś og ■annig skapa aukinn tÝma fyrir fˇlk til a­ halda ßfram a­ keyra ß bÝlunum sÝnum og verksmi­juh÷ldum fleiri ßr til a­ losa grˇ­urh˙salofttegundir ˙t Ý andr˙mslofti­. Gallinn er au­vita­ sß segir Crutzen a­ ■essi älausnô ß loftslagshlřnun myndi reyndar endurvekja s˙rt regn auk ■ess sem himinninn yr­i hvÝtari og litabrig­i hans breytast. Au­vita­ vŠri mun betra a­ brenna minna eldsneyti og minnka ■annig losunina en Crutzen er ekki sßttur vi­ sein vi­br÷g­ al■jˇ­asamfÚlagsins.

Hugmyndin hljˇmar au­vita­ dßlÝti­ ge­veikilega Ś menn eiga s.s. anna­hvort a­ skjˇta upp tveimur milljˇnum tonna af s˙lfat÷gnum upp Ý hei­hvolfi­ e­a senda ■Šr upp me­ risaloftbelgjum sem m÷nnum reiknast til a­ myndi kosta ß bilinu 25 til 50 milljar­a bandarÝkjadala ß ßri Ś sem er kannski ekki miki­ ef ma­ur myndi bjarga heiminum og klink Ý bauk ef liti­ er til ■ess a­ ßrlega er eytt 1000 millj÷r­um dala Ý vopn. Ůannig a­ ef mannkyni­ getur ekki dregi­ ˙r losun grˇ­urh˙salofttegunda getur fari­ svo a­ rß­ist ver­i Ý ˇtr˙legar framkvŠmdir sem hljˇma frekar eins og ■Šr eigi heima Ý mynd me­ Bruce Willis. Hugmyndir Crutzens hafa hins vegar vaki­ mikla athygli enda sřna ■Šr a­ ■a­ er kominn tÝmi til a­ takast ß vi­ loftslagsbreytingar Ś helst me­ sem skynsamlegustum hŠtti. Fˇlk getur svo dŠmt um ■a­ hvort ■vÝ finnst skynsamlegra; a­ keyra minna og lifa umhverfisvŠnna lÝfi e­a skjˇta milljˇnum tonna af s˙lfat÷gnum upp Ý andr˙mslofti­. Ma­ur spyr sig.

kj


Prenta grein   Senda grein   TilvÝsunar slˇ­



Leit   Eldra efni   Um M˙rinn
ForsÝ­a   Efst ß sÝ­u
Rss straumur