Mśrinn-vefrit um žjóšmįl, pólitķk og menningu
Mśrinn-vefrit um žjóšmįl, pólitķk og menningu
 

   Ķrak   

Bleikir žrķhyrningar įriš 2006

7.8.2006

Žaš er af sumum kallaš rķkismyndun (nation-building), įstandiš sem komiš var į af vestręnu innrįsarherjunum ķ Ķrak įriš 2003 og ekki sér fyrir endann į. Einkennin eiga žó lķtiš skylt viš uppbyggingu enda lżsa orš eins og stjórnleysi, upplausn og skįlmöld miklu fremur žvķ sem žar hefur gengiš į undanfarin žrjś įr og er į mannamįli yfirleitt kallaš borgarastrķš.

Mešal žess sem žrįtt fyrir allt hefur tekist aš koma į fót er umsvifamikiš innanrķkisrįšuneyti og viršist žaš hafa į sķnum snęrum óhugnanlega mikinn mannafla sem gengur til verka undir żmsum merkjum til aš hafa eftirlit meš landsmönnum. Žar į mešal eru sérstakar daušasveitir, sem kenndar eru viš bókstafstrśaša shķta og hafa veriš fyrirferšarmiklar ķ miš- og sušurhluta Ķraks sķšastlišin įr. Lķkt og tķškašist ķ einręšisrķkjum Rómönsku Amerķku hafa žessar daušasveitir misjafnlega nįin tengsl viš stjórnvöld. Žęr spanna allt frį žvķ aš vera bókstaflega hluti af opinberum stjórnmįlaflokkum til žess aš vera nokkurn veginn sjįlfstęšir hópar mįlališa og moršingja sem hafa sķna eigin stefnuskrį en njóta įkvešinnar frišhelgi svo lengi sem glępir žeirra eru rķkisstjórninni žóknanlegir.

Jennifer Copestake hefur gert kvikmynd um skipulagšar įrįsir daušasveitanna ķ Ķrak į nżjasta skotmarkiš en žaš eru samkynhneigšir og fólk sem hefur veriš neytt til vęndis meš kaupendum af sama kyni. Copestake skrifaši stutta grein ķ breska blašiš Observer ķ gęr žar sem hśn lżsir slķkum ofsóknum og aftökum – sem eru aušvitaš ekki vitund frįbrugšnar ofsóknum Saddams Husseins į hendur t.d. Kśrdum og pólitķskum andstęšingum – meš žeim hętti aš minnir į śtrżmingarherferš nasista gegn samkynhneigšum fyrir rśmum 60 įrum.

Hvernig mį žaš vera aš slķkt višgangist ķ landi sem okkur var sagt aš yrši aš rįšast inn ķ til aš steypa stjórninni svo hęgt vęri aš stöšva skipulögš mannréttindabrot? Var žaš ekki yfirlżst markmiš innrįsarašilanna aš „hjįlpa“ Ķrökum aš semja nżja stjórnarskrį, koma į lżšręši, lögum og reglu sem tryggšu öryggi almennings og sjįlfsögš mannréttindi?

Nś kynni einhver aš segja aš žaš sé ekki hlaupiš aš žvķ aš koma ķ veg fyrir vošaverk af žessu tagi žar sem stjórnleysi og upplausnarįstand rķki. En įstęšan er ekki sś – žvert į móti. Samkvęmt 111. grein hegningarlaganna ķ Ķrak telst žaš ekki glępsamlegt athęfi aš myrša manneskju sem brżtur ósęmilega gegn ķslam. Og eins og margir lesendur muna stungu bandarķskir rįšamenn einmitt upp į žvķ fyrir nokkru aš koma slķkum daušasveitum į fót ķ Ķrak til aš kveša nišur andspyrnu gegn hernįmslišinu.

Žannig er réttarrķkiš sem sjįlfskipašir framveršir lżšręšis og mannréttinda hafa komiš į ķ Ķrak til aš „tryggja öryggi ķrösku žjóšarinnar og heimsbyggšarinnar allrar“ eins og Tony Blair sagši af alkunnu lķtillęti į sķnum tķma. Fer ekki aš verša alvarlega holt undir žeirri kenningu hernašarsinna aš rįšist hafi veriš inn ķ Afghanistan haustiš 2001 til aš binda enda į grimmdarverk bókstafstrśarmannanna sem žar héldu um stjórnartauma śr žvķ aš sömu innrįsarašilarnir lķta undan žegar nįkvęmlega sams konar grimmdarverk eru framin af bandamönnum žeirra ķ Ķrak?

sh


Prenta grein   Senda grein   Tilvķsunar slóš



Leit   Eldra efni   Um Mśrinn
Forsķša   Efst į sķšu
Rss straumur