Mśrinn-vefrit um žjóšmįl, pólitķk og menningu
Mśrinn-vefrit um žjóšmįl, pólitķk og menningu
 

   Svķžjóš   

Śrslit sęnsku žingkosninganna

20.9.2006

Fyrir sęnska kjósendur er hiš afgerandi augnablik ekki žegar krossaš er ķ aušan reit į kjörsešlinum. Hver sešill er nefnilega ašeins ętlašur einum flokki og blżanturinn er ašeins notašur til aš raša frambjóšendum į hverjum lista. Óįkvešnir kjósendur geta žvķ bešiš meš įkvöršun sķna žar til komiš er aš žvķ aš setja sešilinn ķ umslagiš sem svo er sett ofan ķ kjörkassann. Svķar fį žessa kjörsešla senda ķ pósti frį flestum frambošunum, en žeir sem žegar hafa notaš žį sem innkaupalista eša hent žeim strax ķ rusliš geta fengiš sešlana afhenta af fulltrśum frambošanna, sem standa vongóšir meš merkiborša um öxlina eins og feguršardķsir ķ sigurvķmu. Leištogi Ķhaldsflokksins og forsętisrįšherraefni hęgribandalagsins, Fredrik Reinfeldt, stóš sjįlfur og afhenti kjósendum valsešla flokks sķns sķšdegis į kjördag.

Aš sumu leyti eru sęnsku hęgriflokkarnir einmitt eins og feguršardķsir sem klęša sig upp fyrir keppnina, lķta vel śt į sviši og svara öllum spurningum af miklu sjįlfstrausti. Haft var eftir Reinfeldt aš hverju sem sósķaldemókratar lofušu sęnsku žjóšinni ķ velferšarmįlum žį mundi hann lofa žvķ sama og meiru til. Engu aš sķšur ętlar hęgribandalagiš aš afnema hįtekjuskatt- og fasteignaskattana, auk žess aš lękka almenna skatthlutfalliš. Hęgriįherslur bandalagsins eru žó einna skżrastar ķ hugmyndinni um skattalękkanir į žrif į heimilum – žaš gagnast aušvitaš bara žeim sem žegar hafa efni į aš lįta ašra taka til heima hjį sér. Til aš hafa efni į žessu öllu verša bętur lękkašar til atvinnulausra, aldrašra og annarra sem ekki geta unniš fyrir sig meš hefšbundnum hętti.

En žaš er ekki annaš hęgt en aš hrósa hęgriflokkunum fyrir kęnsku og śtsjónarsemi ķ kosningabarįttunni. Žeim tókst aš slį helstu vopnin śr höndum andstęšinga sinna meš žvķ aš taka upp suma yfirboršskennda punkta ķ stefnumįlum žeirra. Žeir eru yfirboršskenndir vegna žess aš tekiš er į einkennum vandans en ekki rótunum. Gott dęmi er lękkun atvinnuleysisbóta, sem gjarnan er nefnt af hęgriflokkunum sem leiš til aš draga śr atvinnuleysi. Žaš kann aš hljóma rökrétt žar til bent er į aš vandamįliš er ekki aš fólk vilji ekki vinna, heldur aš enga vinnu er aš fį fyrir stóran hluta af sęnsku žjóšinni. En hęgriflokkunum tókst aš gera atvinnumįlin aš sķnu og félagshyggjuflokkarnir voru ķ vörn ķ žvķ mįli alla kosningabarįttuna, žrįtt fyrir aš atvinnumįlin hafi veriš ašalsmerki žeirra alla tķš.

Annaš dęmi um yfirboršsmennsku er aš eftir aš ķ ljós kom aš sęnskir kjósendur lķta į gróšurhśsaįhrifin sem einn af mikilvęgustu mįlaflokkunum žį lofušu hęgriflokkarnir hundrašžśsundkalli handa hverjum žeim sem keypti sér „umhverfisbķl" sem ekki mengar alveg jafn mikiš og hefšbundinn bķll. Sęnskir umhverfisverndarsinnar eiga dįlķtiš erfitt meš aš śtskżra į žeim örfįu mķnśtum sem fjölmišlar śthluta žeim, aš vandamįliš er talsvert stęrra en žaš hvers konar bķl sį hluti žjóšarinnar kaupir sem yfirleitt hefur efni į aš kaupa sér glęnżjan bķl. (Enn og aftur rennur skattaafslįtturinn ķ vasa žeirra sem mest eiga.) Hęgrimenn hafa hins vegar ekki minnst orši į almenningssamgöngur en efling žeirra er eina raunhęfa leišin til aš minnka losun gróšurhśsalofttegunda frį samgöngum. Žaš hefur heldur ekki heyrst mśkk frį flokkunum um gręnar skattabreytingar, žar sem skattar į orku og mengandi starfsemi eru hękkašir og skattar į atvinnu lękkašir sem žvķ nemur. Žaš hefur veriš ašalbarįttumįl sęnskra Gręningja og tókst svo vel į sķšasta kjörtķmabili aš hęgriflokkarnir gįfust upp į andstöšu sinni viš žaš stuttu fyrir kosningar.

Žegar kvenfrelsi ber į góma nefna Reinfeldt og félagar ęvinlega tillögur um aš herša refsingar fyrir gróft heimilisofbeldi. Eins og venjulega žegar stjórnmįlamenn slį um sig meš tali um haršari refsingar žį er žaš ķ algjörri andstęšu viš alla afbrotafręšinga sem ekki fengu prófgrįšuna sķna śr bréfaskóla. Ķ raun eru žaš ašeins Vinstriflokkurinn og Gręningjar sem lagt hafa raunverulega įherslu į aš jafna stöšu kvenna gagnvart körlum. Engu aš sķšur tókst flokki sęnskra kvenréttindasinna, Femķnķskt frumkvęši, ekki aš festa rętur ķ kosningunum, en į tķmabili hafši flokkurinn stušning um fimmtungs sęnsku žjóšarinnar. Aš hluta til mį kenna innanflokksdeilum um hvernig fór, en sęnskir fjölmišlar bera lķka įbyrgš žvķ žar komast örsjaldan aš ašrir flokkar en žeir sem žegar hafa fulltrśa ķ žinginu (en til žess žarf aš fį 4% fylgi ķ kosningum).

Bandalag hęgriflokkanna veršur meš nauman meirihluta ķ žinginu. Žaš kemur ašallega til af stórbęttu gengi Ķhaldsflokks Fredriks Reinfeldt – hinir hęgriflokkarnir töpušu eša stóšu nokkurn veginn ķ staš. Stjórnmįlafręšingar nefna sem įstęšur annars vegar samheldiš kosningabandalag hęgriflokkanna fjögurra og hins vegar mišjusókn ķhaldsmanna. Fyrra atrišiš er hįrrétt og žaš męttu flokkar ķ öšrum löndum taka sér til fyrirmyndar. Žaš er hins vegar mjög vafasamt aš Ķhaldsflokkurinn hafi raunverulega fęrst nęr mišju. Mišjusókn ķhaldsmanna er fyrst og fremst į yfirboršinu, en žegar betur er aš gįš er um hefšbundna hęgristefnu aš ręša. Reinfeldt er sjįlfur gamall frjįlshyggjumašur sem sagši eitt sinn ķ ręšu aš bętur til atvinnulausra ęttu aš ekki aš vera meiri en svo aš žiggjendur syltu ekki ķ hel.

Sęnska Ķhaldsflokknum hefur ašallega tekist vel til meš aš leyna stefnu sinni fyrir kjósendum. Reyndar birti flokkurinn ekki einu sinni stefnuskrį fyrir žessar kosningar, heldur lét sér nęgja sameiginlega stefnuskrį hęgribandalagsins. Žaš er verulega athyglisvert aš sęnskir ķhaldsmenn hafi fengiš sķna bestu kosningu frį 1928 meš žvķ aš lįta kjósendur ekki einu sinni vita hvaš žeir myndu gera ef žeir fengju einir aš rįša. Žótt hęgrimenn séu nś komnir til valda ķ Svķžjóš bendir fįtt til žess aš hugmyndafręši žeirra njóti meiri vinsęlda nś en įšur. Hitt er mun lķklegra aš Svķar séu žreyttir į tólf įra valdasetu sósķaldemókrata og trśi žvķ aš hęgriflokkarnir muni ekki vķkja mikiš af žeirri leiš sem einkennt hefur sęnsk stjórnmįl alla tķš. Žvķ mišur mun žaš sennilega reynast rangt.

fd


Prenta grein   Senda grein   Tilvķsunar slóš



Leit   Eldra efni   Um Mśrinn
Forsķša   Efst į sķšu
Rss straumur