á M˙rinn-vefrit um ■jˇ­mßl, pˇlitÝk og menningu
M˙rinn-vefrit um ■jˇ­mßl, pˇlitÝk og menningu
á

   Fj÷lmi­lar   

Sl÷pp frßs÷gn af margbo­a­ri ˙tf÷r

25.9.2006

Fyrir nokkrum misserum las Úg pistil eftir breskan bla­amann og stjˇrnmßlaskřranda sem var a­ lßta af st÷rfum. Me­al ■ess sem hann haf­i sřsla­ ß l÷ngum ferli, var a­ rita greinar um lÝfshlaup frŠgra stjˇrnmßlamanna sem falli­ h÷f­u frß. Me­al annars haf­i hann skrifa­ fjˇrar e­a fimm greinar um FÝdel Kastrˇ.

Ůa­ kann a­ hljˇma undarlega a­ fj÷lmi­lar feli starfsfˇlki sÝnu a­ skrifa andlßtsgreinar um sprelllifandi fˇlk, en Ý raun er ■a­ r÷krÚtt. Hugsum okkur t.d. ef eitt af ˇtal mor­tilrŠ­um bandarÝsku leyni■jˇnustunnar vi­ Kastrˇ hef­i lukkast og fregnirnar borist rÚtt ß­ur bla­i­ var sent Ý prentsmi­ju ľ ■ß kŠmi sÚr vel a­ geta gripi­ tilb˙inn pistil og skellt ß forsÝ­una ß sÝ­ustu stundu. LÝklega liggja ■vÝ hßlfkara­ar andlßtsgreinar um flesta helstu ■jˇ­arlei­toga heims ß stŠrri frÚttastofum.

Ekki er vi­ ■vÝ a­ b˙ast a­ Ýslensk bl÷­ og ljˇsvakami­lar lumi ß ■ykkum bunkum andlßtsfregna ľ svona til vonar og vara. SlÝkum frÚttum hlřtur a­ vera hrˇfla­ upp jafnˇ­um, eftir ■vÝ sem ■urfa ■ykir. Í­ru mßli Štti hins vegar a­ gegna um margbo­a­ar ˙tfarir ľ lei­arlok sem hvorki teljast ˇvŠnt nÚ svipleg.

Lokun bandarÝsku herst÷­varinnar ß Mi­neshei­i er dŠmi um slÝk endalok. Brottf÷r hersins var tilkynnt fyrir m÷rgum mßnu­um og tÝmasett upp ß dag. Ůa­ ß ■vÝ enginn a­ vera undrandi n˙ ■egar ■Šr ߊtlanir ganga eftir Ý smßatri­um ľ ■ˇtt vissulega sÚu ■ess dŠmi a­ bandarÝski herinn sÚ lengur a­ yfirgefa l÷nd en til stˇ­ Ý upphafi.

═ ljˇsi ■essa a­draganda, var frÚttaskřringarmynd s˙ sem Sjˇnvarpi­ bau­ upp ß s.l. sunnudagskv÷ld langt frß ■vÝ a­ vera bo­leg. Um er a­ rŠ­a fyrri hluta myndar Ingˇlfs Bjarna Sigf˙ssonar, ôHerinn brottö. Ůessum hluta var Štla­ a­ rekja s÷gu herst÷­vamßlsins, en Ý sÝ­ari hlutanum mun athyglinni beint a­ st÷­u mßla ß lÝ­andi stundu og framtÝ­inni.

Hva­a afst÷­u sem menn kunna a­ hafa til brottfarar hersins e­a hva­a sko­un menn h÷f­u ß hersetunni ß tÝmum kalda strÝ­sins, Šttu allir a­ geta veri­ sammßla um a­ deilurnar um herinn og NATO voru eitt veigamesta ßtakamßl Ýslenskrar stjˇrnmßlas÷gu. Ůa­ er raunar ˙tiloka­ a­ skilja ■rˇun Ýslenskra stjˇrnmßla ß seinni hluta tuttugustu aldar ßn ■ess a­ hafa hermßli­ til hli­sjˇnar. Hermßli­ mˇta­i flokkakerfi­. RÝkisstjˇrnir voru mynda­ar e­a li­u­ust Ý sundur vegna hermßlsins. Afsta­an til hersins styrkti tiltekin stjˇrnarmynstur en stˇ­ Ý vegi fyrir ÷­rum.

GrÝ­armiki­ hefur veri­ skrifa­ um ˇlÝka ■Štti herst÷­vamßlsins og ßhrif ■ess ß flestum svi­um stjˇrnmßlanna. Fyrir viki­ er ■a­ allt morandi Ý ßlitamßlum og deiluefnum sagnfrŠ­inga og annars s÷gußhugafˇlks. Ůannig lÝ­ur vart sß mßnu­ur a­ Morgunbla­i­ birti ekki lei­ara e­a ReykjavÝkurbrÚf ■ar sem dusta­ er ryki­ af g÷mlu deilumßli ˙r kalda strÝ­inu og afsta­a bla­sins til ■ess ßrÚttu­. Efist einhver um a­ saga herst÷­vamßlsins sÚ sprelllifandi umrŠ­uefni Ý samtÝmanum, ■arf ekki anna­ en a­ benda ß skrif sÝ­ustu daga og vikna um sÝmhleranir og leyni■jˇnustur.

En allar ■essar deilur vir­ast hafa fari­ fram hjß h÷fundi sjˇnvarps■ßttarins ôHerinn brottö. S÷guma­ur fˇr yfir s÷gu hersetunnar ß hundava­i me­ vŠnum skammti af villum og ˇnßkvŠmni og ßn ■ess a­ slß nokkra varnagla um a­ tiltekin atri­i kynnu a­ vera umdeild. Fur­ulega einsleitt og fßtŠklegt val ß vi­mŠlendum au­velda­i ■essa frßsagnara­fer­. Eiginlegir vi­mŠlendur voru ■rÝr: fyrrum yfirma­ur herst÷­varinnar og sagnfrŠ­ingarnir ١r Whitehead og Gu­ni Th. Jˇhannesson og var sß fyrrnefndi Ý ˇlÝkt veigameira hlutverki.

Athygli vekur a­ h÷fundi ■ßttarins vir­ist algj÷rlega hafa tekist a­ lei­a hjß sÚr nřlegar bŠkur Vals Ingimundarsonar sagnfrŠ­ings um ═sland og st÷­u ■ess Ý kalda strÝ­inu. Ůa­ eitt og sÚr er ßfellisdˇmur yfir myndinni.

Me­al ■ess sem lauslegur lestur ß skrifum Vals hef­i geta­ bjarga­ Ý sjˇnvarpsmyndinni, var umfj÷llunin um komu hersins og a­draganda hennar. Meira a­ segja ■egar kalda strÝ­i­ stˇ­ sem hŠst hef­i Morgunbla­i­ ekki reynt a­ segja s÷guna me­ ■essum hŠtti, ■ar sem lßti­ er a­ ■vÝ liggja a­ Ýslensk stjˇrnv÷ld hafi haft frumkvŠ­i a­ ■vÝ a­ bi­ja um hersveitir vegna strÝ­sins Ý Kˇreu. Samhengi herst÷­vamßlsins ver­ur ekki skili­ ßn ■ess a­ hafa t.d. Ý huga bei­nir BandarÝkjamanna um herst÷­var ß ═slandi til 99 ßra sem fram komu sk÷mmu eftir lok heimsstyrjaldarinnar.

Umfj÷llun um mikilvŠgi herst÷­varinnar Ý landhelgisdeilum ═slendinga og Breta var ß sama hßtt skringileg. Ůar slŠr s÷guma­ur ■vÝ fyrirvaralaust fram a­ herst÷­in hafi skipt lykilmßli fyrir sigur ═slendinga Ý ■orskastrÝ­unum ÷llum. Ůa­ er afar umdeild sta­hŠfing. Morgunbla­i­ hefur gengi­ har­ast fram Ý a­ tala fyrir ■vÝ a­ velvilji BandarÝkjamanna hafi skipt sk÷pum Ý landhelgismßlinu ľ og ■a­ ■ß einkum Ý 200 mÝlunum. Mßli sÝnu til stu­nings birtir myndarh÷fundur galgopaleg ummŠli Gu­na Th. Jˇhannessonar ■ess efnis a­ breski herinn hafi ekki geta­ varpa­ sprengjum ß Ýslensku var­skipin vegna herst÷­varinnar og NATO-a­ildarinnar. VŠntanlega kann sagnfrŠ­ingurinn dagskrßrger­armanninum litlar ■akkir fyrir a­ setja ■essi ummŠli Ý ■etta samhengi.

═ dagskrßrkynningu R┌V kemur fram a­ Ý ■Šttinum umrŠdda ver­i ôrŠtt vi­ sÚrfrŠ­inga Ý varnar- og ÷ryggismßlumö. LÝti­ fˇr ■ˇ fyrir vitrŠnni umrŠ­u um herna­arlegan tilgang KeflavÝkurst÷­varinnar. Af ■Šttinum mßtti skilja a­ verkefni st÷­varinnar hef­u einskor­ast vi­ a­ fylgjast me­ sovÚskum ■otum Ý lofthelginni og a­ telja kafbßta Rau­a hersins Ý sjˇnum umhverfis landi­.

Vitaskuld gegndi herst÷­in ß Mi­neshei­i mun fj÷lbreyttara hlutverki. Auk ■ess a­ sinna njˇsnum og eftirliti var h˙n hluti af stjˇrnkerfi BandarÝkjahers (og hluti ■ess kerfis ver­ur enn starfrŠktur hÚr eftir 1. oktˇber). Vallarstarfsmenn voru ekki einungis Ý passÝvu eftirlitshlutverki me­ r˙ssneskum kjarnorkukafbßtum, heldur komu ■eir a­ stjˇrn bandarÝskra kafbßta sem beindu kjarnaoddum sÝnum a­ skotm÷rkum Ý SovÚtrÝkjunum. KeflavÝkurflugv÷llur var ß sama hßtt ßfangasta­ur vegna herflutninga og jafnvel loftßrßsa Ý styrj÷ldum BandarÝkjahers vÝ­a um l÷nd. Au­vita­ er ■etta lykilatri­i Ý allri umfj÷llun um herst÷­ina.

Eitt af sÝ­ustu verkum Ëlafs Sigur­ssonar frÚttamanns ß Sjˇnvarpinu, var r÷­ frÚttainnskota ■ar sem fari­ var um herst÷­ina ß KeflavÝkurflugvelli og samviskusamlega talin upp ÷ll s˙ ■jˇnusta sem ■ar vŠri a­ finna: ôHÚr keilusalurinn, hÚr er hamborgarasjoppa ľ og hÚr er meira a­ segja kj÷rb˙­!ö

Hafi sjˇnvarps■ßtturinn ôHerinn brottö veri­ hugsa­ur sem eftirfylgnifrÚtt vi­ innsl÷g Ëlafs Sigur­arsonar, ■ß tˇkst a­standendunum břsna vel upp. ═ ljˇs kom a­ keilusalurinn stendur enn, bara mannlaus ľ a­ hamborgarasjoppan er loku­ og allt ß ˙ts÷lu Ý s˙permarka­num. Sem alv÷ru heimildarmynd um mikilsver­an ■ßtt Ý ■jˇ­ars÷gunni er myndin hins vegar vonlaus.

sp


Prenta grein   Senda grein   TilvÝsunar slˇ­



Leit   Eldra efni   Um M˙rinn
ForsÝ­a   Efst ß sÝ­u
Rss straumur