Múrinn-vefrit um þjóðmál, pólitík og menningu
Múrinn-vefrit um þjóðmál, pólitík og menningu
 

   Einkabílar og umhverfi   

Hægrigræn pólitík án lausna

8.10.2006

Að undanförnu hefur sú klisja verið endurtekin í fjölmiðlum að umhverfismál eigi ekki að vera einkamál vinstrimanna. Er það sjónarmið skiljanlegt og virðingarvert. Minna er hins vegar rætt um það hvers vegna sú er raunin núna. Til skýringar á því er hins vegar best að rýna í skrif hinna „hægrigrænu“ því að sjón er sögu ríkari. Hér má taka sem dæmi pistil Illuga Gunnarssonar í Fréttablaðinu sunnudaginn 8. október því að hann er eins og sýnidæmi um það hversu skammt á veg umhverfispólitík íslenskra hægrimanna er komin.

Í pistlinum er fjallað um það að umhverfishnútar rýri velferð okkar allra og spilli auk þess umhverfinu. Þarf ekki deila um þær staðreyndir sem þar koma fram eða heldur útleggingar Illuga á skaðsemi umhverfishnúta. Það sem vantar í pistilinn er einungis eitt: Lausnir.

Þegar upp er staðið þá hefur Illugi einungis eina lausn, sem hann þorir þó ekki einu sinni að nefna réttu nafni: Fleiri mislæg gatnamót. Hann vill stærri og dýrari umferðarmannvirki handa einkabílum. Illugi kallar einkabílinn raunar fjölskyldubíl en það er rangnefni sem Gísli Marteinn Baldursson hélt mjög á lofti fyrir seinustu borgarstjórnarkosningar. Mér er ókunnugt um nokkra fjölskyldu á Íslandi sem inniheldur 1,2 manns að meðaltali en það er meðalfjöldi farþega í hverri bílferð hérlendis. Höfum í huga að þessi tala kemst ekki neðar en 1 þannig að hvergi á byggðu bóli eru bílar eins fjarri því að vera „fjölskyldubílar“ en á Íslandi. Nú er það alkunn staðreynd í textafræði að sameiginlegar villur benda til sameiginlegs frumtexta þannig að líklega hafa þeir Illugi og Gísli Marteinn báðir lært þessa talnaleikfimi í sama stjórnmálaskólanum. Beiting svona mælskubragða bendir þar að auki til einlægs vilja til að blekkja lesendur. Hann er umhugsunarefni.

Í greininni lýsir Illugi yfir áhyggjum af auknum útblæstri bíla sem þurfa að bíða á gatnamótum, en lítur hins vegar framhjá því að aukinn útblástur á höfuðborgarsvæðinu stafar fyrst og fremst af stöðugri fjölgun einkabíla en ekki hinu, að nokkrir þeirra þurfa stundum að bíða á gatnamótum. Hér á Íslandi er útblástur af völdum einkabíla vel yfir heimsmeðaltali og fer stöðugt vaxandi.

Illugi minnist ekki heldur á þá sóun á verðmætu landi á höfuðborgarsvæðinu sem stafar af því að 50% af öllu rými eru undirlögð risavöxnum umferðarmannvirkjum. Svo ekki sé minnst á öll bílastæðin sem taka ómælt rými í hverri einustu götu. Skortur á rými er töluvert vandamál á suðvesturhorninu og staðreynd sem enginn ábyrgur umhverfissinni getur látið fram hjá sér fara. Nema auðvitað hann sé hægrigrænn og umhverfisstefnan allt í plati.

Það kemur ekki á óvart að Illugi getur ekki nefnt almenningssamgöngur sem augljósa lausn á umferðarhnútum á höfuðborgarsvæðinu – sem er þó lausn sem hefur verið haldið fram sem valkosti í öllum höfuðborgum í Evrópu nema hér á Íslandi. Óbeit íslenskra íhaldsmanna á hugtakinu „almennings-“ og hugmyndinni um samnýtingu nokkurs hlutar er svo mikil að fyrir henni hlýtur allt að víkja – þar með talin áhersla á umhverfismál. Enn eitt dæmi sem sýnir í hnotskurn vanda þeirra sem vilja kalla sig hægrigræna. Þeir eru fyrst og fremst hægri; græni liturinn nær ekki einu sinni að vera ljósblár hjá þeim.

Hins vegar kemur á óvart að Illugi treystir sér ekki einu sinni til að mæla með reiðhjólaferðum. Kom þó í ljós í samgönguviku Reykjavíkur að reiðhjól geta verið skjótari farkostur á álagstímum en einkabíllinn. Reiðhjól eru þar að auki einstaklingsfararskjóti og kostar rekstur þeirra ekkert úr sameiginlegum sjóðum hins opinbera. Reiðhjólabrautir kalla á mun minna fjármagn úr opinberum sjóðum en bílvegir – hvað þá risamannvirki sem er verið reisa alls staðar á höfuðborgarsvæðinu. Ekkert „sam“ eða „almennings“ þar. En Illugi gleymir reiðhjólunum. Það sýnir í hnotskurn hver hinn raunverulegi málstaður hans er.

Sjálfstæðismenn á Íslandi hafa sýnt það í orði og verki að umhverfisspjöll liggja þeim í léttu rúmi. Þeir eru fyrst og fremst „vinir einkabílsins“. Skrif Illuga Gunnarssonar um umhverfismál sýna það að þessar áherslur eru ekki að breytast. Því miður.

sj


Prenta grein   Senda grein   Tilvísunar slóð



Leit   Eldra efni   Um Múrinn
Forsíða   Efst á síðu
Rss straumur