| |
Hægrigræn pólitík án lausna
8.10.2006
Að undanförnu hefur sú klisja verið endurtekin í fjölmiðlum að umhverfismál eigi ekki að vera einkamál vinstrimanna. Er það sjónarmið skiljanlegt og virðingarvert. Minna er hins vegar rætt um það hvers vegna sú er raunin núna. Til skýringar á því er hins vegar best að rýna í skrif hinna „hægrigrænu“ því að sjón er sögu ríkari. Hér má taka sem dæmi pistil Illuga Gunnarssonar í Fréttablaðinu sunnudaginn 8. október því að hann er eins og sýnidæmi um það hversu skammt á veg umhverfispólitík íslenskra hægrimanna er komin.
Í pistlinum er fjallað um það að umhverfishnútar rýri velferð okkar allra og spilli auk þess umhverfinu. Þarf ekki deila um þær staðreyndir sem þar koma fram eða heldur útleggingar Illuga á skaðsemi umhverfishnúta. Það sem vantar í pistilinn er einungis eitt: Lausnir.
Þegar upp er staðið þá hefur Illugi einungis eina lausn, sem hann þorir þó ekki einu sinni að nefna réttu nafni: Fleiri mislæg gatnamót. Hann vill stærri og dýrari umferðarmannvirki handa einkabílum. Illugi kallar einkabílinn raunar fjölskyldubíl en það er rangnefni sem Gísli Marteinn Baldursson hélt mjög á lofti fyrir seinustu borgarstjórnarkosningar. Mér er ókunnugt um nokkra fjölskyldu á Íslandi sem inniheldur 1,2 manns að meðaltali en það er meðalfjöldi farþega í hverri bílferð hérlendis. Höfum í huga að þessi tala kemst ekki neðar en 1 þannig að hvergi á byggðu bóli eru bílar eins fjarri því að vera „fjölskyldubílar“ en á Íslandi. Nú er það alkunn staðreynd í textafræði að sameiginlegar villur benda til sameiginlegs frumtexta þannig að líklega hafa þeir Illugi og Gísli Marteinn báðir lært þessa talnaleikfimi í sama stjórnmálaskólanum. Beiting svona mælskubragða bendir þar að auki til einlægs vilja til að blekkja lesendur. Hann er umhugsunarefni.
Í greininni lýsir Illugi yfir áhyggjum af auknum útblæstri bíla sem þurfa að bíða á gatnamótum, en lítur hins vegar framhjá því að aukinn útblástur á höfuðborgarsvæðinu stafar fyrst og fremst af stöðugri fjölgun einkabíla en ekki hinu, að nokkrir þeirra þurfa stundum að bíða á gatnamótum. Hér á Íslandi er útblástur af völdum einkabíla vel yfir heimsmeðaltali og fer stöðugt vaxandi.
Illugi minnist ekki heldur á þá sóun á verðmætu landi á höfuðborgarsvæðinu sem stafar af því að 50% af öllu rými eru undirlögð risavöxnum umferðarmannvirkjum. Svo ekki sé minnst á öll bílastæðin sem taka ómælt rými í hverri einustu götu. Skortur á rými er töluvert vandamál á suðvesturhorninu og staðreynd sem enginn ábyrgur umhverfissinni getur látið fram hjá sér fara. Nema auðvitað hann sé hægrigrænn og umhverfisstefnan allt í plati.
Það kemur ekki á óvart að Illugi getur ekki nefnt almenningssamgöngur sem augljósa lausn á umferðarhnútum á höfuðborgarsvæðinu – sem er þó lausn sem hefur verið haldið fram sem valkosti í öllum höfuðborgum í Evrópu nema hér á Íslandi. Óbeit íslenskra íhaldsmanna á hugtakinu „almennings-“ og hugmyndinni um samnýtingu nokkurs hlutar er svo mikil að fyrir henni hlýtur allt að víkja – þar með talin áhersla á umhverfismál. Enn eitt dæmi sem sýnir í hnotskurn vanda þeirra sem vilja kalla sig hægrigræna. Þeir eru fyrst og fremst hægri; græni liturinn nær ekki einu sinni að vera ljósblár hjá þeim.
Hins vegar kemur á óvart að Illugi treystir sér ekki einu sinni til að mæla með reiðhjólaferðum. Kom þó í ljós í samgönguviku Reykjavíkur að reiðhjól geta verið skjótari farkostur á álagstímum en einkabíllinn. Reiðhjól eru þar að auki einstaklingsfararskjóti og kostar rekstur þeirra ekkert úr sameiginlegum sjóðum hins opinbera. Reiðhjólabrautir kalla á mun minna fjármagn úr opinberum sjóðum en bílvegir – hvað þá risamannvirki sem er verið reisa alls staðar á höfuðborgarsvæðinu. Ekkert „sam“ eða „almennings“ þar. En Illugi gleymir reiðhjólunum. Það sýnir í hnotskurn hver hinn raunverulegi málstaður hans er.
Sjálfstæðismenn á Íslandi hafa sýnt það í orði og verki að umhverfisspjöll liggja þeim í léttu rúmi. Þeir eru fyrst og fremst „vinir einkabílsins“. Skrif Illuga Gunnarssonar um umhverfismál sýna það að þessar áherslur eru ekki að breytast. Því miður.
sj
|
|