Mśrinn-vefrit um žjóšmįl, pólitķk og menningu
Mśrinn-vefrit um žjóšmįl, pólitķk og menningu
 

   Oršręšan   

Klisjur stušla aš mešvitundarleysi

22.10.2006

Um daginn barst mér ķ hendur, einu sinni sem endranęr, dagblaš sem nefnir sig hinu frumlega nafni Blašiš. Framan į Blašinu var mikil lofgjörš um frambjóšanda ķ prófkjöri Sjįlfstęšisflokksins ķ Reykjavķk. Kom į daginn aš frambjóšandinn hafši einfaldlega keypt forsķšuna enda lifum viš į tķmum frjįlsrar fjölmišlunar.

(Nś vęri e.t.v. tilefni til aš fara nokkrum oršum um žaš hvernig skošanir ganga kaupum og sölum į Ķslandi žessa dagana. Hvernig ašilar sem hafa fjįrhagslegra hagsmuna aš gęta, s.s. Višskiptarįš eša greiningardeildir bankanna, eru reglulega fengnir til aš tjį sig um žróun žjóšmįla lķkt og aš hér séu marktękir ašilar į ferš en ekki fólk sem er borgaš til aš hafa tilteknar skošanir. Ķ leišinni gęti ég hęšst aš žeirri klisju žegar rįšist er į fólk sem hefur skošanir įn žess aš vera į launum fyrir aš vera „sjįlfskipašir talsmenn“ einhverra gilda. En žį vęri ég kominn yfir ķ annan pistil.)

Į forsķšunni sem er til sölu var stušningsyfirlżsing frį vini frambjóšandans sem er borgarfulltrśi ķ Reykjavķk. Ķ mįli hans kom fram aš žessi tiltekni žingmašur vęri ekki einn žeirra sem teldi aš allt mętti laga meš lögum og reglum. Sś stašhęfing er eflaust rétt žvķ aš žegar nįnar er gįš finnst ekki nokkur mašur į žingi sem hefur haldiš žvķ fram aš lög og reglur muni bęta allt. Ummęli borgarfulltrśans eru marklaus klisja, en žvķ mišur móta klisjur af žessu tagi alla umręšu į Ķslandi.

Žvķ mišur, segi ég, vegna žess aš ekkert jįkvętt getur komiš śt śr svona ruglanda ķ mįlflutingi. Žvert į móti stušlar hann aš žvķ aš öll umręša veršur žokukenndari og snżst um eitthvaš annaš en hśn į aš gera. Stjórnmįlamenn sem beita klisjum gera žaš fyrst og fremst vegna žess aš žeir treysta sér ekki til aš gagnrżna raunverulegan mįlstaš pólitķskra andstęšinga eša verja eigin skošanir. Žess ķ staš eru reist ķmynduš vķgi oršręšunnar žar sem stjórnmįlamašur getur ótruflašur skotiš billegum skotum į strįmenn.

Eitt af hugtökunum sem nżlega hefur veriš hannaš til slķkrar misbrśkunar er „nżting“. Hver mašurinn į fętur öšrum ber sér į brjóst og lżsir sig hlynntan nżtingu aušlinda. En til hvers aš lżsa yfir skošunum sem marka manni enga sérstöšu? Žvķ viš nįnari athugun finnst enginn sem ekki vill nżta aušlindir. Į hinn bóginn eru mörg įlitamįl varšandi nżtingu aušlinda og flest žeirra afar mikilvęg fyrir okkur sjįlf og umhverfi okkar. Žaš eru žessi įlitamįl sem veriš er aš foršast žegar menn taka žį lķtt óvęntu og umdeildu afstöšu aš segjast hlynntir „nżtingu“. Slķk yfirlżsing merkir raunar ekki neitt nema aš viš eigum aš gera rįš fyrir žvķ aš umręša um žessi mįl sé oršin svo orwellsk aš hugtakiš “nżting” sé notaš sem dulmįl yfir rįnyrkju.

Eitt mįl aš lokum: Tilraunir Noršur-Kóreu meš kjarnorkuvopn hafa vakiš upp žrįlįta umręšu um śtbreišslu kjarnorkuvopna og žann vanda sem stešjar aš heimsbyggšinni vegna slķkra vopna. Į hinn bóginn vešur sś hęttulega klisja uppi aš Öryggisrįš Sameinušu žjóšanna og žau rķki sem žar eiga föst sęti séu aš beita sér fyrir „afvopnun“. Ekkert gęti veriš fjęr sanni. Žaš eru žessi fimm rķki sem eiga 99% slķkra vopna og hafa hunsaš skżr tilmęli ķ 6. grein sįttmįlans um śtbreišslu kjarnorkuvopna (NPT) žar sem kvešiš er į um aš žau skuli afvopnast „hiš fyrsta“ (sķšan eru lišin tęp 40 įr). Śtbreišslu kjarnorkuvopna til annarra rķkja, s.s. Ķsraels, Indlands og Pakistan, mį aš öllu leyti rekja til žessara fimm kjarnorkuvelda.

Žaš er til marks um žokukennda og villandi umręšu žegar fjölmišlar sżna Condoleezzu Rice tala fjįlglega um hęttuna į vķgbśnašarkapphlaupi įn žess aš geta žess jafnframt aš Bandarķkjastjórn įtti frumkvęši aš žvķ aš hefja slķkt kapphlaup į nż – įratug eftir lok kalda strķšsins. Allt frį žvķ aš George W. Bush komst til valda, og raunar nokkru įšur, hefur Bandarķkjastjórn variš ógrynni fjįr ķ žróun nżrra kjarnorkuvopna žvert į alla sįttmįla og žar meš gert įratuga starf aš afvopnun aš engu – ž.į m. „lķtilla sprengja“ sem var ķtrekaš hótaš aš nota ķ strķšinu gegn Ķrak. Umręša um kjarnorkuafvopnun er marklaus nema hśn beinist einnig aš žeim ašilum sem eiga kjarnorkuvopn, hafa beitt žeim og halda įfram aš žróa slķk vopn.

Žokukennd umręša gagnast engum sem hefur góšan mįlstaš aš verja – ašeins žeim sem hafa eitthvaš annaš ķ hyggju.

Greinin birtist ķ Fréttablašinu 21. október

sj


Prenta grein   Senda grein   Tilvķsunar slóš



Leit   Eldra efni   Um Mśrinn
Forsķša   Efst į sķšu
Rss straumur