á M˙rinn-vefrit um ■jˇ­mßl, pˇlitÝk og menningu
M˙rinn-vefrit um ■jˇ­mßl, pˇlitÝk og menningu
á

   Evrˇpa   

Fßheyr­ur stˇrsigur SˇsÝalistaflokksins Ý Hollandi

28.11.2006

═ vikunni sem lei­ vann systurflokkur Vinstrihreyfingarinnar - grŠns frambo­s Ý Hollandi einn ˇvŠntasta og sÚrstakasta stˇrsigur sem evrˇpskur, rˇttŠkur vinstriflokkur hefur unni­ um langan aldur. Ůessi sigur er ˇvŠntur fyrir margra hluta sakir. SˇsÝalistaflokkurinn (Socialistische Partij) var stofna­ur ßri­ 1972 og fyrstu 22 ßrin var hann utan ■ings. Ekki var ■a­ ˇvŠnt ■vÝ a­ hÚr var ß fer­inni maˇistaflokkur ß bor­ vi­ KSML og alla hina flokkana sem engin ßhrif h÷f­u hÚr ß landi. ┴ri­ 1994 komst hann ß ■ing og hefur sÝ­an veri­ Ý st÷­ugum vexti. Fyrir tÝu ßrum voru ■ingmenn hans tveir en ur­u 9 ßri­ 2002. ┴ mi­vikudaginn fj÷lga­i ■eim um 16, ˙r 9 Ý 25. Fylgisaukning flokksins var tÝu prˇsentustig, ˙r tŠpum 7% Ý tŠp 17%. Forma­urinn er ■ˇ sami gamli jßlkurinn, Johannes Guillaume Christianus Andreas (Švinlega kalla­ur Jan) Marijnissen. Hann hefur veri­ lei­togi flokksins Ý 18 ßr, er sk÷llˇttur og r˙mlega fimmtugur. Meira um hann sÝ­ar.

═ upphafi var tala­ um kosningarnar Ý Hollandi sem slag tveggja turna, Kristilegra demˇkrata og Verkamannaflokksins. Mikil ßhersla var ß lei­toga ■essara flokka Ý fj÷lmi­lum, ■ß Jan Peter Balkenende og Wouter Bos. Evrˇpskir fj÷lmi­lar hneigjast almennt til a­ lřsa ÷llum kosningum eins og ■Šr vŠru bandarÝskar forsetakosningar, einvÝgi tveggja einstaklinga. Ůa­ er vegna ■ess a­ evrˇpskir fj÷lmi­lar eru flestir mj÷g grunnir, ■ˇ a­ vitaskuld sÚu vÝ­ast til betri fj÷lmi­lar sem frŠ­a ■essa fßu sem vilja vita meira um ■a­ sem ■eir vilja vita.

═ a­draganda kosninganna var lÝti­ rŠtt um mßl ß bor­ vi­ loftslagsbreytingar, ■ˇ a­ Ýtreka­ hafi komi­ fram Ý k÷nnunum a­ kjˇsendum finnst ■etta eitt stŠrsta mßli­. äTurnarnirô voru sÚrstaklega tregir til a­ rŠ­a mßli­ en Ý Hollandi er til flokkur sem heitir nŠstum ■vÝ Vinstrihreyfingin - grŠnt frambo­ (Groen links). SˇsÝalistaflokkurinn fyrrnefndi hefur lÝka teki­ upp mßli­ og einnig Kristilega einingin (ChristenUnie), hollenskir Illugar sem hafa heldur sˇtt Ý sig ve­ri­ seinustu misserin.

Kosningarnar komu Ý kj÷lfar stjˇrnarslita Ý j˙nÝ ■egar frßlslyndi vinstriflokkurinn D66 (flokkur Jans Terlouw sem gera mß rß­ fyrir a­ lesendur M˙rsins ■ekki) drˇ sig ˙r stjˇrninni vegna me­fer­ar innflytjendarß­herrans Ritu Verdonk ß Ayaan Hirsi Ali en mßl hennar vakti ■a­ mikla athygli a­ meira­segja Ýslenskir lesendur Šttu a­ kannast vi­ ■a­. Innflytjendamßl ur­u vitaskuld stˇrmßl Ý kosningunum. Flokkur Verdonk, Frjßlslyndiflokkurinn, hafna­i henni raunar sem lei­toga en sß flokkur hefur veri­ heldur neikvŠ­ur Ý gar­ innflytjenda og einkum m˙slÝma a­ undanf÷rnu. Ůa­ ß einnig vi­ um Verkamannaflokkinn og Kristilega demˇkrata en ■essir flokkar h÷f­u 114 ■ingmenn af 150 fyrir kosningarnar. Ůeir t÷pu­u allir fylgi og hafa n˙ 95 sŠti.

┴­ur hefur veri­ sagt frß flokki Pim Fortuyn hÚr ß M˙rnum (leiti­ bara sjßlf, ■a­ ß a­ standa leit ne­st hÚr ß forsÝ­unni). Sß flokkur fÚkk 26 ■ingsŠti Ý kosningunum ßri­ 2002 en hnigna­i hratt, fˇr ni­ur Ý ßtta sŠti ßri­ 2003 og n˙ er hann horfinn af sjˇnarsvi­inu. ═ sta­inn er kominn Frelsisflokkurinn (PVV) en lei­togi hans, Geert Wilders, var ß­ur ■ingma­ur Frjßlslyndra. Sß flokkur snřst allur um innflytjendamßl og and˙­ ß m˙slimum. Ůeir sem eru enn■ß a­ lesa ■essa grein sjß kannski Ýslenskar hli­stŠ­ur.

Groen links og SˇsÝalistar voru h÷r­ustu andstŠ­ingar PVV og vildu stofna vinstrisinna­ bandalag gegn honum, ßsamt Verkamannaflokknum. Bos, lei­togi Verkamannaflokksins, vildi ■ˇ ekki vera me­ Ý slÝku bandalagi og kjˇsendur flokksins hafa greinilega refsa­ honum fyrir ■a­ og flust yfir ß g÷mlu maˇistana. Nokkrum d÷gum fyrir kosningar h÷f­u fj÷lmi­larnir gleymt äturnunumô og hleyptu Jan Marijnissen Ý sjˇnvarpsumrŠ­ur (en ß­ur h÷f­u a­eins Bos og Balkenende rŠ­st ■ar vi­). ١tti hann standa sig langbest og um lei­ kom fram a­ kjˇsendur vildu helst fß vinstristjˇrn og skipta Balkenende ˙t fyrir Bos. ┴ ■essari stundu ■ykir ■ˇ ekki ˙tiloka­ a­ Marijnissen sjßlfum ver­i falin stjˇrnarmyndun, svo mikill var sigur SˇsÝalista.

Sta­an eftir kosningar er flˇkin. Verkamannaflokkurinn, SˇsÝalistar, VinstrigrŠn og nřr flokkur dřraverndunarsinna hafa n˙ 67 ■ingsŠti. HŠgri flokkarnir (CDA og VVD) hafa 63. Tveir mj÷g sjßlfstŠ­ir flokkar hvor ß sÝnum vŠng stjˇrnmßlanna (D66 og SGP) hafa fimm ■ingsŠti og umhverfissinnu­u hŠgrimennirnir sex. Fyrrum frjßlslyndi m˙slÝmahatarinn er me­ nÝu. Erfitt er a­ ßtta sig ß me­ hverjum ■essir flokkar vilja vinna. Ef ■eir halla sÚr allir til vinstri er ■ar komin meirihlutastjˇrn en sj÷ flokka ■arf til og fßtt bendir til a­ SGP ver­i me­ (of langt mßl er a­ rekja s÷gu ■essa einkennilega flokks sem ß sÚr lengsta samfellda s÷gu allra flokka ß ■ingi en hefur aldrei teki­ ■ßtt Ý rÝkisstjˇrn). Flestir telja ■vÝ n˙ a­ Balkenende muni takast a­ hno­a saman annarri stjˇrn en ■a­ getur teki­ langan tÝma.

Ůß er best a­ vÝkja aftur a­ sigurvegurum kosninganna, SˇsÝalistum. Eins og ß­ur var greint frß er erfitt a­ Ýmynda sÚr ˇefnilegri byrjun eins flokks, frß veruleikafirrtum maˇisma yfir Ý raunsŠjan sˇsÝalisma og n˙ til forystu Ý hollenskum stjˇrnmßlum. Velgengni flokksins eftir 1994 var oftast rakin til mi­sŠkni Verkamannaflokksins en lengi vel voru SˇsÝalistar taldir ja­arflokkur enda var kj÷ror­ ■eirra: Kjˇsum ß mˇti (Stem tegen). Upp ˙r 2000 breyttist ■a­ og ßri­ 2002 bu­u SˇsÝalistar fram undir slagor­inu Kjˇsum me­ (Stem voor). SÝ­an hafa ■eir veri­ mun stŠrri en ß­ur og er fylgi ■eirri n˙ a­ nßlgast 20%. Hafa SˇsÝalistar me­al annars barist gegn frekari Evrˇpusamvinnu en annars stendur flokkurinn fyrir gildi sem oftast eru afskrifu­ sem ˙relt Ý Ýhaldsbla­aumrŠ­unni hÚr ß landi. Til a­ mynda berst hann gegn einkavŠ­ingu.

Marijnissen sjßlfur er eins konar blanda af Ígmundi og SteingrÝmi, raunsŠisma­ur en fastur ß meiningunni og nřtur vir­ingar fyrir a­ tala tŠpitungulaust. Eins og SteingrÝmur hefur hann skrifa­ allnokkrar bŠkur um sko­anir sÝnar. Lengi ■ˇtti hann yfirskyggja a­ra Ý flokknum en ■a­ er or­um auki­. Hins vegar hafa flokksmenn Ý SP bori­ gŠfu til a­ bera ßgreining sinn ekki ß torg, eins og vi­ Ý systurflokknum ß ═slandi. Og n˙ er Marijnissen ekki lengur eini sˇsÝalistinn Ý Hollandi heldur hefur hann fengi­ 24 fÚlaga sÚr vi­ hli­ ß ■ingi.

ßj


Prenta grein   Senda grein   TilvÝsunar slˇ­



Leit   Eldra efni   Um M˙rinn
ForsÝ­a   Efst ß sÝ­u
Rss straumur