Mrinn-vefrit um jml, plitk og menningu
Mrinn-vefrit um jml, plitk og menningu

   Tekjuskipting   

Frelsi, jafnrtti og ...

12.1.2007

Umran um ftkt slandi er fyrir nokkru orin pikkfst skotgrfum sem enginn virist vilja fara upp r. Fjarlgin milli strandi fylkinga er orin svo mikil a tt nnur pi af fullum krafti virist hin ekki heyra neitt.

Vinstra megin benda stjrnmlamenn og frimenn a afst ftkt hafi aukist, a er a segja a fleiri eru helmingi ftkari en venjulegasti einstaklingurinn samflaginu, en a er s sem er bi rkari og ftkari en nkvmlega helmingur jarinnar. Auk ess er bent a rki taki sfellt strra hlutfall tekna til sn formi skatta fr eim sem minnst hafa milli handanna mean skattbyrin hefur minnka tekjuhstu tund jarinnar. Hgra megin segja ramenn og sendiboar eirra (sem titla sig stundum lka sem frimenn, tt oft skorti talsvert upp a vinnubrgin su til marks um a) hins vegar a ftkasti hluti jarinnar hafi btt hag sinn undanfrnum rum og a skatthlutfalli hafi lkka.

Bar hliar hafa auvita rtt fyrir sr. En hgri hliin verur lka a viurkenna a misskipting hafi aukist rkisstjrnarrum Framsknar og Sjlfstisflokks. Og a er heldur ekki hgt a neita v a hgriflokkarnir eiga hluta af skinni essu me v a lkka skatta fjrmagnstekjur, lkka og sar afnema htekjuskattinn og halda skattaleysismrkum niri sama tmabili. Um a er ekki deilt.

Helsta vrn hgri hliarinnar er ess vegna a bta jaxlinn, fara eins konar nauvrn og viurkenna a tt misskipting hafi aukist skipti a engu mli svo fremi sem hagur allra batni sama tma. Vi essu eru tvenns konar svr. Annars vegar m benda a flestum ngrannalndum okkar hefur tekist a sj til ess a hagur hinna verst settu hafi batna meira en hr landi. a er auvita engin mtsgn v flgin a llum vegni betur um lei og s er til ess a kjr ftkra batni srstaklega. annig tti afst ftkt a geta dregist saman ea jafnvel horfi.

(a er algengur misskilningur, sem meal annars kom fram hj forstisrherra jarinnar, a a veri alltaf einhverjir ftkir samkvmt afstri skilgreiningu ftkt. stan er einfld: Ef ftkasti einstaklingur samflagsins hefur 50% ea meira af tekjum venjulegasta einstaklingsins, er enginn ftkur. a er mgulegt, tt a s auvita frekar lklegt vi nverandi astur. Hitt er mikilvgara a til eru einfaldar leiir til a fkka ftkum svo um munar, eins og reynsla annarra landa snir glggt.)

Hitt svari vi nauvrn hgrimanna er ekki tsku lengur, en hefur sjaldan tt betur vi en einmitt dag. a er a mikil misskipting s sjlfu sr skileg og ranglt. Af remur meginkrfum frnsku byltingarinnar virast aeins tvr hafa n ftfestu slenskri stjrnmlaumru: Frelsi og jafnrtti. Minna hefur fari fyrir eirri riju: Brralag. tt ori sjlft s vissulega sorglegur vitnisburur um kynjamisrtti fyrri alda, hugmyndin sem br a baki enn erindi stjrnmlaumruna: A allir menn konur eru lka menn eigi a sna samstu me rum sama htt og systkini sem hjlpa hvort ru egar reynir. Kannski vri ntmaleg tgfa af riju krfunni v samstaa (solidarit).

a er greinileg togstreita milli misskiptingar og samstu (ea brralags) samflaginu. Hluti skringarinnar er a ef menn sna raunverulega samstu munu eir ekki leyfa sr a lifa vellystingum mean a einhverjir hafa miklu minna milli handanna. a m v segja a a samstaa komi veg fyrir misskiptingu, ea a skortur samstu valdi misskiptingu. En um lei og misskiptingin er essum skilningi orsk skorts samstu er misskiptingin einnig afleiing hans. mjg misskiptu samflagi dregur r getu flks til a samsama sig flki af rum stttum. Hvernig getur aujfurinn ea verbrfasalinn til dmis samsama sig fiskverkamanninum ea ryrkjanum? Misskipting veldur v a flk ltur ekki lengur sig sem hluta af sama samflagi, enda eru hagsmunir flks svo mismunandi a ftt sameinar a anna en rkisfangi. Augljslega eykur a ekki samstuna hj jinni.

etta samband milli misskiptingar og skorts samstu myndar svo httulegan vtahring: Misskiptingin veldur v a a dregur r samstu, sem eykur svo misskiptinguna, sem dregur aftur r samstunni og svo framvegis. En sem betur fer getum vi komist r vtahringnum me v a draga markvisst r misskiptingunni. a m gera me skattakerfisbreytingum hinum ftkustu hag, me v a efla velferarkerfi ea me msum rum rum. v svo fremi sem menn auka jfnuinn og draga r misskiptingunni getur kejuverkunin ori gkynja: Aukinn jfnuur veldur meiri samstu, sem eykur jfnu og ar fram eftir gtunum.

Me tilliti til markmia frnsku byltingarinnar eru valkostir kjsenda ess vegna skrir. Hgriflokkarnir vilja fram auka misskiptingu og draga r samstu ea brralagi meal flks. slenska jin er hins vegar svo heppin a lkt Frkkum 18. ld arf hn ekki a grpa til vopnarar byltingar til a koma veg fyrir a au form ni fram a ganga.

fd


Prenta grein   Senda grein   Tilvsunar sl



Leit   Eldra efni   Um Mrinn
Forsa   Efst su
Rss straumur