Mśrinn-vefrit um žjóšmįl, pólitķk og menningu
Mśrinn-vefrit um žjóšmįl, pólitķk og menningu
 

   Utanrķkisstefna   

Utanrķkismįl komin į dagskrį į nż

18.1.2007

Mikill kosningaskjįlfti viršist kominn ķ ķslenska stjórnmįlaflokka og żmsum brögšum er beitt til aš marka sér sérstöšu. Allt er žetta brölt óskaplega klassķskt og fyrirsjįanlegt sem er mišur žvķ aš żmis tķšindi gętu gerst ķ pólitķkinni į įrinu 2007. Žar į ég ekki viš stjórnmįlatķšindi sem eru vissulega merkileg ķ sjįlfu sér – eins og žau aš nokkur von er til žess aš kjósendur nįi beinlķnis aš fella sitjandi rķkisstjórn ķ fyrsta sinn frį 1971. Žaš vęru stórtķšindi en žó ekki merkari en hin sem blasa nś žegar viš, aš ķ fyrsta sinn frį lokum sķšari heimsstyrjaldarinnar hafa kjósendur möguleika į aš hafa įhrif į mótun nżrrar stefnu ķ utanrķkismįlum žjóšarinnar.

Žaš er ekki hęgt aš deila um aš sś utanrķkisstefna sem fylgt hefur veriš undanfarna įratugi er śr sér gengin. Hśn hvķldi į nįnu samstarfi viš Bandarķkin į sviši utanrķkismįla sem hnitašist um herstöšina į Mišnesheiši. Andstęšingum hersetunnar fannst fylgifiskur hennar vera ósjįlfstęši ķ utanrķkismįlum en stušningsflokkar hennar litu į hana sem “hornstein” ķ utanrķkisstefnu Ķslendinga – eins og var margķtrekaš ķ stjórnmįlaįlyktunum žeirra flokka. Nśna er žessi hornsteinn horfinn og viršast margir eiga erfitt meš aš fóta sig viš nżjar ašstęšur.

Ein skżrasta birtingarmynd hernašarsamstarfsins į sķšari įrum fólst ķ stušningi Ķslendinga viš įrįsir Bandarķkjanna og margvķslegra bandamanna į żmis rķki – Jśgóslavķu, Afganistan og Ķrak – ķ öllum tilvikum įn nokkurs umbošs frį Sameinušu žjóšunum. Hśn birtist hins vegar ķ żmsu öšru, til dęmis tregšu Ķslendinga til aš styšja tillögur um kjarnorkuafvopnun į vettvangi Sameinušu žjóšanna. Žar hafa Ķslendingar tilheyrt žeim mikla minnihluta rķkja sem styšur eindregiš viš bakiš į tilraunum nśverandi kjarnorkuvelda til aš einoka gereyšingarvopn - žvert į įkvęši Sįttmįlans um takmörkun kjarnorkuvopna frį 1968.

Žessi stefna nżtur lķtilla vinsęlda mešal almennings į Ķslandi ef marka mį skošanakannanir. Į hinn bóginn hafa utanrķkismįl aldrei veriš kosningamįl undanfarna įratugi og žeirri skošun hefur markvisst veriš haldiš aš fólkinu ķ landinu aš enginn möguleiki sé į aš knżja fram breytingar. Žessi deyfš nįši lķklega hįmarki žegar hin nżja įrįsarstefna Bandarķkjanna hófst fyrir alvöru meš loftįrįsum į Jśgóslavķu 1999. Ķ žvķ mįli įkvįšu einu flokkarnir sem höfšu haldiš uppi andófi gegn rķkjandi utanrķkisstefnu, Alžżšubandalagiš og Kvennalistinn, aš falla frį sinni fyrri stefnu og taka upp stušning viš NATO undir merkjum Samfylkingarinnar. Į žeim tķma var mikiš rętt um “breytt ešli” hernašarbandalagsins og reyndust žaš įhrķnsorš, en breytingarnar gengu hins vegar žvert į vęntingar žeirra bjartsżnismanna sem bundu vonir viš žęr. Sannast sagna hefur aldrei veriš meiri žörf į andófi viš bandarķska heimsvaldastefnu heldur en frį žeim tķma – eftir aš hin pólitķska andstaša į Ķslandi veiktist meš afgerandi hętti.

Andstaša viš bandarķska heimsvaldastefnu, og fylgisspekt ķslenskra stjórnvalda viš hana, er alls ekki śr sögunni į Ķslandi. Hśn hefur žvert į móti skerpst – og žaš mešal fylgismanna allra flokka. Brotthvarf Bandarķkjahers frį Mišnesheiši kallar žar aš auki sjįlfkrafa į endurmat utanrķkisstefnunnar. Mikilvęgasta forsenda hennar er horfin įn žess aš ķslensk stjórnvöld nęšu aš hafa nein įhrif į žį žróun.

Ég geri mér hins vegar litlar vonir um aš nśverandi stjórnarflokkar lęri af reynslunni. Ķ röšum žeirra finnst varla nokkur mašur sem įttar sig ekki į žvķ aš stušningsyfirlżsingin viš įrįsina į Ķrak 2003 var röng įkvöršun. Į hinn bóginn viršast žeir heldur ekki viljugir til aš lęra af mistökunum. Mįlflutningur stjórnarliša um aš innrįsin hafi veriš “rétt mišaš viš forsendur žess tķma” er ekki einungis villandi heldur bendir hann beinlķnis til žess aš žeir ętli sér ekki aš lęra af mistökunum. Žį er hętt viš aš žeir muni endurtaka žau nęst žegar tękifęri gefst til. Ętlum viš Ķslendingar žį aš lįta sömu menn fleyta okkur aftur sofandi aš sama feigšarósnum?

Žess vegna er mikilvęgt aš stjórnarandstöšuflokkarnir taki sig nś saman og bjóši upp į skżran valkost viš žessa stefnu. Žaš kallar vissulega į endurskošun stefnumįla hjį sumum žeirra. En žaš er ljóst aš berja žarf ķ brestina ef stjórnarandstašan vill verša trśveršugur valkostur viš stjórnarflokkana og ein leiš til žess er aš bjóša upp į sameiginlegan valkost ķ utanrķkismįlum – nżja stefnu sem tekur miš af breyttum ašstęšum į Ķslandi, en ekki sķšur ķ alžjóšamįlum. Fangabśširnar ķ Guantanamo hafa nś veriš starfręktar ķ fimm įr. Einhvern tķma hlżtur męlirinn aš verša fullur hjį Ķslendingum.

Greinin birtist ķ Fréttablašinu 13. janśar sl.

sj


Prenta grein   Senda grein   Tilvķsunar slóš



Leit   Eldra efni   Um Mśrinn
Forsķša   Efst į sķšu
Rss straumur