Mrinn-vefrit um jml, plitk og menningu
Mrinn-vefrit um jml, plitk og menningu

   Skattaml   

Fr sjnarhli peninganna

23.2.2007

Okkur httir stundum til a lta bara svrtu hliarnar stjrnvaldsagerum sustu ra. Okkur httir til a horfa eyilagar nttruperlur hlendinu, blug strstk fjarlgum lndum, stnun kvenfrelsisbarttunni og vaxandi misskiptingu jflaginu. Vi gleymum v sem stjrnvld hafa lagt herslu og eru srstaklega stolt af.

Sitjandi rkisstjrn m nefnilega eiga a a hva sem ru lur hefur hn lkka skatta. Hn hefur meal annars lkka skatta me v a afnema htekjuskatt og lkka fjrmagnstekjuskatt og almennu skattprsentuna. Sumum finnst etta sanngjarnt og benda a skattleysismrkin hafi stai sta sama tmabili og a htekjuflk s kannski ekki beinlnis a flk sem hefur brnustu rfina fyrir skattalkkanir. Auk ess spyrja au hvort ekki s sanngjarnara a skattalkkanir skili llum jafn mrgum krnum til baka fr rkinu, eins og hkkun skattleysismarka gti gert, sta ess a eir fi meira sem ttu meira fyrir.

a snir bara a au skilja ekki hugsunina sem br a baki hj eim sem fara me vldin jflaginu. Hugsunin er nefnilega ekki s a allir eigi a f smu hlutdeild skattalkkunum. a er barnalegt vihorf sem byggir reltum hugmyndum eins og sanngirni og rttlti. au vita greinilega ekki a rttlti er bara rttur hinna sterku til a rskast me sem eru veikari. Skattalkkanir snast nefnilega ekki um flk. Skattalkkanir snast um peninga.

Vi verum a lta mli fr sjnarhli peninganna sjlfra (og eirra sem eiga ngu miki af peningum til a urfa ekki a eya eim llum). Peningarnir vera a hafa frelsi til a ferast milli bankareikninga a er rttur eirra sem peninga frjlsu hagkerfi. Hversu hrileg er ekki s tilhugsun a hvert skipti sem peningar eru frir fr launagreienda til launega s hlutfalli sem ekki kemst alla lei hrra eftir v sem meiri peningar fara milli? Hvar er rttlti v fyrir peningana?

Sem betur hafa peningarnir lka sna fulltra stjrnmlunum. eir sj til ess a stjrnmlin snist um a gta hagsmuna peninganna en ekki flksins sem arf eim a halda. eir hafa reyndar gert samkomulag vi peningana um a f dlti af eim sjlfir svo a eir geti rugglega haldi starfi snu fram truflair. essir stjrnmlamenn berjast fyrir v a sem allra minnstir peningar glatist til sameiginlegra sja egar peningar fara milli atvinnurekenda og launega.

Hin endanlega lausn er auvita nefskattur. Nefskattur er gott or v a lsir hugmyndinni sem br a baki svo vel: Skattar ttu a vera lagir flk sem er me nef en ekki peninga sem sjaldnast hafa nef. Me nefskttum greia allir smu upph skatt sama hver launin eru. Engin krna umfram tiltekna upph arf a ttast a vera fyrir akasti rkisins.

essi run er reyndar n egar hafin en vi kllum a ekki alltaf skatta, heldur tlum vi um gjld, kostna og stundum jafnvel ver. Af og til er a eins blygunarlaust og nefskatturinn sem vi komum til me a borga sem afnotagjld til Rkistvarpsins, en oftast heitir a komugjld, sklagjld ea innritunargjld.

Me v a tala um gjld en ekki skatta reynum vi a fela stareynd a vi urfum nr ll a borga essar upphir fyrr ea sar og vi rum litlu ea engu um a sjlf. Me v a tala um gjld heilbrigiskerfinu reynum vi til dmis a fela a a enginn velur a vera veikur. Hi sama m segja um aukinn kostna heimilanna vi nausynlega jnustu, til dmis tannlkningar barna og tmstundastarf fyrir grunnsklabrn. Stundum eru skattarnir lka innifaldir verinu sem vi borgum fyrir lfsnausynlega hluti, eins og hkkandi lyfjaver er gott dmi um.

etta eru einskonar nefskattar sem hafa a hva verst samflaginu. Samflagi skattleggur sjklinga, nmsmenn og barnafjlskyldur en svo kllum vi a eitthva anna. Ef stjrnmlamenn peninganna eru stui rttltir eir etta me v a tala um a auka kostnaarvitund neytenda, en tskrir ekki hvers vegna krabbameinssjklingur arf a vita hversu miki krabbameini kostar samflagi. Svo er bara bei og vona a flk veri svo buga af llum nefskttunum a a biji stjrnmlamennina um a lkka skattana launin til a eiga fyrir llum hinum skttunum. annig er s til ess a skattalkkanir veri fyrir peningana og sem eiga peningana en ekki fyrir flki sem arf eim a halda.

fd


Prenta grein   Senda grein   Tilvsunar sl



Leit   Eldra efni   Um Mrinn
Forsa   Efst su
Rss straumur