Mśrinn-vefrit um žjóšmįl, pólitķk og menningu
Mśrinn-vefrit um žjóšmįl, pólitķk og menningu
 

   Moggabloggiš   

Spunó.blog.is

3.3.2007

Į žessum kosningavetri hefur veriš įberandi aš stjórnmįlahreyfingar hafa tekiš netiš ķ sķna žjónustu og einkum bloggkerfi Morgunblašsins. Žaš hefur nś vaxiš hratt og oršiš leikvangur spunameistara sem um leiš hafa misst nokkur įhrif į dagblöšunum sem lengi voru helsti pašreimur spunans. En į netinu blasa spunakóngarnir nś viš öllum lesendum netmoggans, sjįlfumglašir eins og kóngar ķ litla rķkinu sķnu.

Helstu spunameistarar Ķslands eru illa dulbśnir agentar Framsóknarflokksins og žeir eru „vinsęlustu bloggararnir“ samkvęmt tölum frį Morgunblašinu. Lķklega er žaš af žeim sökum aš žeir skrifa jafnan eins og hinir einu réttu handhafar almenningsįlitsins. Hins vegar mį fęra rök fyrir žvķ aš skrif žeirra séu vinsęl į sama hįtt og fréttir um Önnu Nicole Smith eru vinsęlar. Žó aš margir vilji lesa um Önnu Nicole er ekki endilega vķst aš hśn njóti almenns įlits og sama gildir um spunabaróna Framsóknar. Almennt viršist fólk lesa Framsóknarbloggiš meš svipušu hugarfari og žaš leggst ķ sögur af sönnum sakamįlum ķ dagblöšum, til aš upplifa eins konar hrylling. Og hinir „vinsęlu“ spunabloggarar hafa ašeins gert flokki sķnum illt. Samfélagslegur farnašur hans var ķ sögulegu lįgmarki žegar spunameistarabreišfylking hans hóf störf į netinu og hefur žó sķšan sigiš meš hverri fęrslu žeirra.

Samfylkingin var nęst į svišiš. Henni tókst ekki aš bśa til „vinsęla bloggara“ sem jafnast į viš Framsóknarspunameistarana en hins vegar hafa Samfylkingarmenn veriš duglegir viš aš stofna netsķšur; žęr eru mżmargar en fęstar vķšlesnar. Samfylkingin viršist ekki nį aš höfša jafn vel til hryllingsmyndafķknarinnar og spunameistarar Framsóknar, Samfylkingarspuninn er ķ besta falli eins og léleg eftirlķking af žvķ sem kemur frį Halldórsgenginu. En samnefnarinn er žó sį aš engu fylgi skilar spuninn hjį Samfylkingarspunadvergunum, einnig Samfylkingin sķgur nišur meš hverri fęrslu spunabloggara sinna.

Sjįlfstęšisflokkurinn er rétt aš byrja og viršist ekki taka bloggiš mjög alvarlega. Ef marka mį ritstķlinn eru hans spunamenn einkum tvķtugir piltar śr Garšabęnum og nokkrir bręšur Karls Ormssonar sem į sķnum tķma var ódeigur aš berja saman lesendabréf žar sem R-listinn var jafnan nefndur „rauši listinn“ og oršaforšinn minnir grunsamlega į öll lesendabréfin sem geršu Ólaf Ragnar aš forseta įriš 1996. Andstęšingar Sjįlfstęšismanna fögnušu slķkum lesendabréfum yfirleitt og lķklegt er aš bloggiš hafi svipuš įhrif. Žaš sem vekur mesta athygli hjį Sjįlfstęšisspunadvergum (ennžį eru žar engir kóngar aš kalla) er aš žeir hafa aš žvķ er viršist sama oršaforša og einkenndi Sjįlfstęšismenn įriš 1929. Žaš sem vantar helst er aš žeir kalli andstęšinga sķna „bolsévika“ (og žó vantar žaš örugglega ekki).

Hver eru einkenni spunabloggsins? Į hverju žekkist žaš? Ja, žaš žekkist raunar alltaf į fyrstu lķnunum žvķ aš žrįtt fyrir aš spunabloggarinn breiši śr sér veit hann sem er aš fįir sem sjį honum bregša fyrir į bloggyfirliti Moggans hafa įhuga į aš lesa hann. Žess vegna er kjarni spunans yfirleitt settur ķ fyrstu lķnurnar, ž.e. nafn pólitķska andstęšingsins (mannsins eša flokksins) sem veriš er aš ręgja, plśs nokkur fśkyrši.

Ķ fyrsta lagi einkennist spunabloggiš nefnilega af stanslausri illmęlgi um alla ašra flokka, flokksbrot og stjórnmįlamenn en žį sem viškomandi spunameistari (eša spunapeš) heyrir til. Spunabloggarinn sjįlfur og vinir hans eru varla til į sķšu hans; ašalpersónan er jafnan sį stjórnmįlamašur eša flokkur sem spunabloggarinn vill helst koma höggi į hverju sinni en hinn dęmigerši spunabloggari hefur engan tķma til aš ręša eigin skošanir, ķ besta falli setur hann žęr fram sem heilagan veruleika (į hinn alkunna žašvitanśallir-hįtt sem einkennir ķslenska stjórnmįlaoršręšu).

Sem fęrir okkur beint aš nęsta formeinkenni spunabloggsins: Spunabloggiš er 90% neikvętt. Žaš snżst um įróšur į móti frekar en įróšur meš. Jafnvel žeir sem reyna aš stofna jįkvętt spunablogg (žaš eru helst Samfylkingarbloggararnir; stjórnarflokkabloggararnir reyna žaš ekki einu sinni) detta fljótlega ofan ķ žetta far. Mestu fagmennirnir („vinsęlu bloggararnir“) skrifa fįtt annaš en fśkyrši og illmęlgi en einstaka brandari fylgir meš sem į aš vera neyšarlegur fyrir andstęšing spunadólgsins. Fęstir komast žeir ķ umręšuna nema hjį öšrum spunadólgum en žaš dugar til aš spunabloggarinn getur lifaš ķ žeirri blekkingu aš hann sé nś bżsna įhrifamikill.

Ekki veršur samt séš aš žetta hafi mikil įhrif. Capacent bendir ekki til žess aš spunabloggarar skipti neinu mįli. Enda vantar ķslenska spunameistara sköpunarkraft žeirra amerķsku sem öšrum fremur hafa gert neikvęšan įróšur aš list. Fręgastur er George Smathers heitinn (lengi senator vestra) sem lét breiša žaš śt aš andstęšingur hans vęri „a known extrovert“, systir hans vęri „a thespian“ en bróširinn „a practicing homo sapiens“. En žessu var ętlaš aš valda misskilningi mešal hinna einfaldari kjósenda og gekk vel. Önnur nokkuš örugg leiš ķ Bandarķkjunum var aš velja andstęšingnum višurnefniš „rauši“ eša „bleiki“ og bendla hann viš Rśssa. Veršur ekki annaš séš en aš sś leiš eigi framtķšina fyrir sér į ķslenska spunablogginu.

Žrišja mikilvęga einkenniš sem nota mį til aš bera kennsl į spunablogg er aš spunablogg fjallar ekki um neitt mikilvęgt eša įhugavert. Spunabloggiš gengur žvert į móti śt ašeins śt į aš gera ślfalda śr mżflugum. Sem er kannski helsta įstęša žess aš žaš virkar ekki. Algengast er raunar aš spunabloggiš sé ašeins samsafn órökstuddra fśkyrša žó aš ekki jafnist žaš į viš hinar nafnlausu athugasemdir sem gjarnan fylgja (en žęr eru sjįlfsagt išulega eftir spunabloggarana sjįlfa eša ašra spunabloggara). Annaš vinsęlt bragš er aš hamra stöšugt į einhverju kjįnalegu sem ašalandstęšingurinn ķ žaš sinn kann aš hafa sagt og žaš jafnvel mörgum mįnušum sķšar. Žį viršist spunabloggurum uppįlagt aš endurtaka stöšugt sömu įkęruatrišin gegn ašalandstęšingunum (žeim sem ógnar liši spunabloggarans mest), aftur og aftur og aftur, lķtiš breytt eša alls ekki. Žaš er fįtt um nżjungar į spunablogginu.

Hér kemur aš fjórša einkenninu: Spunabloggiš er mjög endurtekningasamt. Žar birtast sjaldan eša aldrei nżjar eša óvęntar hlišar į neinu mįli. Óhętt er aš segja aš Göbbels sé fyrirmynd spunameistaranna aš žessu leyti en žeim til armęšu er almenningur nśtķmans talsvert skynugri. Ennžį verra fyrir spunabloggara er žó aš lesendahópur žeirra er einkum ašrir spunabloggarar og žess vegna er ólķklegt aš žeir hafi mikil įhrif į stjórnmįlin. Žį sjaldan aš žeir hafa reynt aš hrinda af staš nżjum „stórmįlum“ hefur žaš mistekist og mįl sem vekja mikla umręšu į spunablogginu eru sjaldnast rędd annarstašar ķ samfélaginu. Raunar er einkennilegt sambandsleysi milli spunabloggsins og samfélagsins yfirleitt eša sś er a.m.k. reynsla mķn.

Hefur spunabloggiš gert gagn? Ekki hefur žaš aušgaš ķslenska menningu; mestan part eru žetta tilžrifalitlir textar og jafnvel sęmilega skrifandi menn sem vel mįtti lesa sér til įnęgju verša leišinlegir žegar žeir leggjast ķ spunablogg og žį kannski meš žingmanninn ķ maganum. Ekki hefur žaš haft mikil pólitķsk įhrif eins og sést best į stöšu Framsóknarflokksins. Og sķst af öllu er spunablogg til žess falliš aš kynna til sögu nżjar hugmyndir eša nż višhorf; žvķ viršist einkennilega lagiš aš draga ašeins fram tvęr hlišar į hverju mįli (og oftast raunar ašeins eina).

Lķklega er eina įstęša žess aš spunabloggiš hefur dregiš aš sér stjórnmįlaflokka aš „hinir eru meš žaš“ (fręg rök ķ allri samkeppni). En pólitķskt vęgi hefur žaš ekki reynst hafa, frekar en röfliš į Śtvarpi Sögu. Lķklega er engin sérstök eftirspurn eftir pólitķsku röfli; žaš veitir nżjustu fréttum af Pete Doherty enga keppni, hvorki hvaš varšar innihald né įhuga lesenda.

Žaš segir sķna sögu aš kóngar spunabloggsins eru sömu menn og įšur voru į launaskrį viš aš halda lygum um efnavopn Ķraka aš žjóšinni og standa fyrir įlķka pólitķskum stórvirkjum sem enginn vill nś lengur kannast viš. Ekki ašeins njóta žeir minna įlits mešal almennings en lögfręšingar eša sölumenn notašra bķla ķ Bandarķkjunum; jafnvel žeirra eigin flokksmenn hafa flestir skömm į spunakóngunum, enda veršur ekki betur séš en aš žeir geri Framsóknarflokknum ašeins ógagn. Og keisari žeirra er löngu fallinn af stalli og kominn ķ śtlegš.

Sem pólitķskt įróšurstęki viršist spunabloggiš žvķ vera hįlfgerš lyfleysa, placebo fyrir pólitķska putalinga sem vilja halda aš žeir séu stórir menn og tóku žaš enda margir barnslega glašir til sķn žegar Time sagši aš netverjinn vęri mašur įrsins. Bśast mį viš žvķ aš į nęstu mįnušum verši mikill hamagangur ķ spunablogginu en hingaš til hefur žaš haft öfug įhrif en til er ętlast. Žaš er žvķ ekki laust viš aš mašur óski žess aš spunameistararnir haldi samt ótraušir įfram aš draga žann mįlstaš ķ svašiš sem žeir vildu helst lyfta. Žaš vęri óneitanlega įkvešiš skįldlegt réttlęti ķ žvķ.

Greinin birtist įšur į vefritinu Kistunni

įj


Prenta grein   Senda grein   Tilvķsunar slóš



Leit   Eldra efni   Um Mśrinn
Forsķša   Efst į sķšu
Rss straumur