á M˙rinn-vefrit um ■jˇ­mßl, pˇlitÝk og menningu
M˙rinn-vefrit um ■jˇ­mßl, pˇlitÝk og menningu
á

   MannrÚttindi   

Vi­urkennum tungumßl heyrnarlausra

27.4.2007

Ůann 18. mars sl. lauk vor■ingi Al■ingis, ßn ■ess a­ frumvarp um vi­urkenningu Ýslenska tßknmßlsins sem fyrsta mßls heyrnarlausra, heyrnarskertra og daufblindra fengi afgrei­slu ˙r menntamßlanefnd. Ůrisvar sinnum hefur samskonar frumvarp daga­ uppi Ý nefnd, ■rßtt fyrir yfirlřstan vilja ■ingmanna ˙r ÷llum stjˇrnmßlaflokkum til a­ afgrei­a frumvarpi­ n˙ Ý vor. Ůingma­ur SjßlfstŠ­isflokks, Sigur­ur Kßri Kristjßnsson, sem er forma­ur menntamßlanefndar og einn flutningsmanna frumvarpsins, segir a­ ■rßtt fyrir a­ mikil sam˙­ hafi rÝkt me­ mßlsta­num ■urfi meiri tÝma til a­ fara yfir frumvarpi­ og meta ■urfi betur ßhrif frumvarpsins ß alla sem mßli­ var­ar. Lagabreytingarnar sÚu mj÷g kostna­arsamar og kostna­arߊtlun ■urfi a­ liggja fyrir.

╔g veit ekki hvort Úg ß a­ hlŠja e­a grßta ■egar tala­ er um sam˙­ me­ mßlsta­num eftir a­ b˙i­ er a­ ßkve­a a­ hunsa ■essa rÚttlŠtiskr÷fu heyrnarlausra enn einu sinni. MÚr finnst e­lilegt a­ fyllast sam˙­ ■egar horft er upp ß heilan samfÚlagshˇp hlunnfarinn um mannrÚttindi, en fyrst og fremst fyllist Úg ■ˇ rÚttlŠtiskennd og vilja til a­ lei­rÚtta ■a­ misrÚtti sem hann břr vi­. Ef kostna­arߊtlun hef­i legi­ fyrir og menntamßlanefnd ekki lÝka­ hva­ ■a­ kostar a­ tryggja heyrnarlausum s÷mu rÚttindi og m÷guleika og heyrandi, hef­i h˙n ■ß hafna­ frumvarpinu? Ůarf virkilega a­ horfa Ý budduna ■egar kemur kemur a­ mannrÚttindum?

Hlutir sem vi­ ßlÝtum sjßlfsag­a eins og a­ fara ß skyndihjßlparnßmskei­, Ý fermingu, ß fund og a­rir jafn hversdagslegir hlutir eru ekki sjßlfsag­ir fyrir heyrnarlausa. Ůa­ rŠ­st af ■vÝ hvort hinn heyrnarlausi fŠr t˙lk, hvort hann getur sinnt daglegum, fÚlagslegum ■÷rfum. Sjˇ­ur sem er kalla­ur fÚlagslegi tßknmßlst˙lkunarsjˇ­urinn annar engan veginn eftirspurn og fjßrframl÷g Ý hann eru alltof lßg. Sjˇ­urinn er brß­abirg­alausn sem stjˇrnv÷ld hafa bjarga­ sÚr fyrir horn me­, en samfÚlag heyrnarlausra sŠttir sig ekki vi­ fleiri slÝkar brß­abirg­alausnir. Ůa­ er ■÷rf fyrir alv÷ru lausnir, n˙ ■egar.

Ůa­ er margt sem ■arf a­ huga a­ til a­ rj˙fa einangrun ■essa samfÚlagshˇps og lei­rÚtta ■a­ misrÚtti sem hann břr vi­. Til a­ jafna a­gengi heyrnarlausra a­ frŠ­slu- og skemmtiefni ■arf a­ auka textun Ý sjˇnvarpi og kvikmyndai­na­i. Ůa­ ■arf a­ leita ˙rrŠ­a fyrir hˇp heyrnarlausra eldri borgara sem margir hverjir hafa unni­ vi­ lßglaunast÷rf alla Švi og b˙a vi­ fßtŠkt og einangrun ß efri ßrum. Einnig ■arf a­ tryggja t˙lka■jˇnustu og l÷gvernda t˙lka■jˇnustustarfi­. Ekki sÝ­ur ■arf a­ hŠkka gjaldskrß tßknmßlst˙lka enda hrekjast mennta­ir t˙lkar n˙ ■egar ˙r starfi vegna lßgra launa og mikils vinnußlags ■rßtt fyrir hßskˇlamenntun sÝna. Fyrst og fremst ■arf ■ˇ a­ vi­urkenna tungumßl ■esssa samfÚlagshˇps.

Heyrnarlausir eru ekki a­ bi­ja um forrÚttindi heldur um jafnrÚtti og vi­urkenningu. Ůeir bi­ja um vi­urkenningu ß tungumßli sÝnu ľ tßknmßlinu. SlÝk vi­urkenning myndi stu­la a­ auknu sjßlfs÷ryggi ■eirra, enda ■yrfti fˇlki­ ■ß ekki lengur a­ bi­ja sÚrstaklega um a­ rÚttindi ■ess sÚu virt til jafns vi­ ■ß sem eru heyrandi. H˙n myndi sta­festa lagalegan rÚtt heyrnarlausa til jafnrÚttis ß vi­ heyrandi og ■vÝ ry­ja ˇtal hindrunum ˙r vegi.. Vi­urkenningin er lykillinn a­ lř­rŠ­islegri ■ßttt÷ku heyrnarlausra og m÷guleikum ■eirra til a­ lßta a­ sÚr kve­a Ý samfÚlaginu. En sÝ­ast en ekki sÝst ■ß felst Ý henni vi­urkenning samfÚlagshˇpsins. Hˇps sem svo lengi hefur seti­ ß hakanum, ■arfnast ■essarar vi­urkenningar og ß hana skili­.

Steinunn R÷gnvaldsdˇttir


Prenta grein   Senda grein   TilvÝsunar slˇ­



Leit   Eldra efni   Um M˙rinn
ForsÝ­a   Efst ß sÝ­u
Rss straumur