á M˙rinn-vefrit um ■jˇ­mßl, pˇlitÝk og menningu
M˙rinn-vefrit um ■jˇ­mßl, pˇlitÝk og menningu
á

   Hi­ meinta frjßlslyndi   

Hverjir ■jßst af hugmyndafrŠ­ilegri blindu?

2.5.2007

Ůa­ sem er hŠttulegast vi­ hugmyndafrŠ­ilega skuldbindingu ß bor­ vi­ frjßlshyggju og sˇsÝalisma er ekki hugmyndafrŠ­in heldur skuldbindingin, ■a­ a­ bindast einni hugmyndafrŠ­i ßn ■ess a­ horfa ß hvert tilvik fyrir sig, ßn ■ess a­ teki­ sÚ mi­ af sta­reyndum hverju sinni. Ůa­ er dßlÝti­ skondi­ a­ ■a­ eru s÷mu a­ilar og tala hva­ hŠst um a­ a­rir sÚu forpoka­ afturhald sem eru fastastir Ý kreddunum, blindastir gagnvart sta­reyndum og fljˇtastir til a­ lßta hugmyndafrŠ­ina rß­a f÷r ˇhß­ reynslunni hverju sinni. Ůeir ■urfa ■ß a­ vÝsu a­ hunsa eftirfarandi sannindi, sem heita mß a­ sÚu ˇumdeild:

Sta­reynd eitt: ═slenska ßfengisl÷ggj÷fin er me­ ■eim allra skilvirkustu Ý heiminum til a­ sporna gegn aukinni ßfengisneyslu og unglingadrykkju. Skilvirkustu ßfengisl÷ggj÷fina er a­ finna Ý Noregi, en h˙n er mj÷g svipu­ ■vÝ sem gerist hÚr ß landi. Me­ ÷­rum or­um er ■ar rÝkiseinokun ß ßfengiss÷lu, hßir skattar ß ßfengi og tuttugu ßra aldurstakmark ß sterku vÝni.

Sta­reynd tv÷: Dreifing barnaklßms hefur aukist hratt ß undanf÷rnum ßrum og barnanÝ­ingar notfŠra sÚr neti­ Ý auknum mŠli til a­ tŠla til sÝn b÷rn undir l÷galdri. SÚrfrŠ­ingar og l÷gregluyfirv÷ld hafa margoft bent ß nau­syn ■ess a­ l÷greglan hafi sÚr■jßlfa­ starfsfˇlk og skřrar lagaheimildir til a­ taka ß afbrotum sem framin eru ß netinu e­a me­ a­sto­ ■ess. ═ ÷­rum l÷ndum kallast ■etta änetl÷greglaô.

Sta­reynd ■rj˙: Helstu sÚrfrŠ­ingar landsins Ý lř­heilsu, starfsmenn Lř­heilsust÷­varinnar, v÷ru­u mj÷g vi­ ■vÝ a­ lŠkka vir­isaukaskatt ß gosi og sykru­um drykkjum. T÷ldu ■eir a­ slÝkar breytingar hef­u Ý f÷r me­ sÚr aukna gosdrykkju og ■ar af lei­andi lakari tannheilsu, sÚrstaklega me­al barna. ═ framhaldinu var skatturinn lŠkka­ur ˙r 24,5% Ý 7%. Helstu talsmenn ■essarar breytingar ß opinberum vettvangi eru ■ingmenn sama flokks og n˙ birtir heilsÝ­uauglřsingar me­ b÷rnum me­ tannpÝnu og kvartar sßran yfir ■vÝ hvernig komi­ er fyrir tannheilsu barna.

Sta­reynd fj÷gur: Einkarekstur Ý heilbrig­iskerfinu hefur reynst dřrari og ˇhagkvŠmari en rÝkisrekstur Ý langflestum l÷ndum ■ar sem ■a­ hefur veri­ reynt til lengri tÝma. BandarÝkin eru ■ar sÚrstakt vÝti til varna­ar. SamkvŠmt skřrslu RÝkisendursko­unar eru rÝkisframkvŠmdir Ý samg÷ngumßlum lÝka ˇdřrari en a­ framkvŠmdirnar sÚu bo­nar ˙t til einka­ila. Eini flokkurinn sem hefur ekki teki­ undir hugmyndir um einkarekstur Ý heilbrig­iskerfinu og einkaframkvŠmdir Ý vegamßlum (nema Ý jar­gangager­, ■ar sem einkarekstur hefur einmitt geta­ flřtt fyrir framkvŠmdum, ■ˇtt vissulega ver­i ■au ekki ˇdřrari fyrir viki­) er sag­ur vera fastur Ý gamalli hugmyndafrŠ­i.

Sta­reynd fimm: Nor­url÷ndin eru me­al allra samkeppnishŠfustu landa Ý heimi, ■.e. hva­ var­ar skilyr­i fyrirtŠkja og einstaklinga til a­ dafna, og b˙a ■annig a­ ÷flugu atvinnulÝf sem stendur undir gˇ­u velfer­arkerfi. SvÝ■jˇ­, velfer­arrÝki­ me­ hßu skattana, mŠlist aftur og aftur me­al ■eirra efstu hva­ samkeppnishŠfni var­ar. ═slenskir stjˇrnmßlamenn, allt frß mi­junni a­ hŠgrinu, halda ßfram a­ tala um a­ lŠkka skatta enn frekar (˙r ■vÝ a­ vera miklu lŠgri en Ý nßgrannal÷ndunum Ý a­ vera miklu, miklu lŠgri) til a­ la­a hinga­ til lands erlend fyrirtŠki.

Hverjir ■jßst n˙ af hugmyndafrŠ­ilegri blindu? Er ■a­ sß flokkur sem tekur mi­ af ■essum sta­reyndum Ý stefnumˇtun sinni og hefur tala­ fyrir varfŠrni ■egar kemur a­ breytingum ß ßfengisl÷ggj÷f, neyslustřringu, rekstrarformum og sk÷ttum? E­a eru ■a­ hinir flokkarnir sem hunsa allar ■essar sta­reyndir til a­ ■ˇknast hugmyndafrŠ­i sem ■eir kalla frjßlslyndi? Ef frjßlslyndi gengur ˙t ß a­ reynsla og sta­reyndir skipti engu mßli Ý vissum pˇlitÝskum deiluefnum, ■ß er ■a­ af nßkvŠmlega sama tagi og ÷nnur hugmyndafrŠ­i sem Štlar a­ leysa ÷ll vandamßl me­ s÷mu verkfŠrunum.

Vi­ ■urfum ekki fleiri stjˇrnmßlamenn sem eru svo skuldbundnir einni hugmyndafrŠ­i a­ ■eir sjß ekki sta­reyndirnar sem blasa vi­ og mŠla gegn beitingu hennar Ý vissum mßlum. Vi­ ■urfum stjˇrnmßlamenn sem ■ora a­ vi­urkenna a­ Ý sumum tilvikum eru ljˇt or­ eins og h÷ft, tollar, skattar, netl÷ggŠsla, neyslustřring og rÝkisrekstur bestu lausnirnar ß flˇknum vi­fangsefnum. Vi­ ■urfum stjˇrnmßlamenn sem lßta skynsemi og reynslu hafa forgang fremur en ■ß hugmyndafrŠ­i sem er vinsŠl hverju sinni.

fd


Prenta grein   Senda grein   TilvÝsunar slˇ­



Leit   Eldra efni   Um M˙rinn
ForsÝ­a   Efst ß sÝ­u
Rss straumur