Mrinn-vefrit um jml, plitk og menningu
Mrinn-vefrit um jml, plitk og menningu

   Framtarverkefni vinstrisinna   

Rttkni er rf

25.5.2007

slenskir rttklingar eru heppnir a eiga gott or yfir au sjnarmi sem eir ahyllast. rum tungumlum er tala um a vera radkal, sem lka mtti a sem fgafullur, ofstkisfullur ea ( sumum fjlmilum) a a vilja beita ofbeldi til a n snu fram. En a er vel hgt a vera radkal eim skilningi n ess a vera rttkur eiginlegri merkingu orsins. Rttkni er a rast a eim grunni sem ranglti byggir a rfa ranglti upp me rtunum. Me rum orum: Rttkni snst um a fallast ekki umhugsunarlaust r forsendur sem rkjandi valdhafar gefa sr a su sannar.

A vera rttkur vinstrimaur felur sr a hafna v a a veri alltaf einhverjir ftkir eins og stundum er haft ori, m.a. af helstu ramnnum jarinnar. Og a gangast ekki vi v a efnahagsleg staa manneskju eigi a hamla v a hn geti lifa me reisn alla vi ef ngir peningar eru til staar samflaginu til a tryggja a. a felst lka v a hugsa t fyrir landamri og strandlengjur hvers lands, fallast ekki forsendu a rki eigi aeins a hugsa um eigin egna; a sj r hrmungar sem eiga sr sta rum lndum og grpa til agera til a sporna vi ftkt og rttlti heiminum llum.

A vera rttkur umhverfisverndarsinni er a tta sig v a stjrnmlamenn hafa ekki aeins skyldu gagnvart jinni, heldur lka landinu sem hn br . A krefjast ess a mnnum s ekki bara umbuna fyrir a menga ekki, heldur lka refsa fyrir a gera a hflegum mli. (Alveg eins og refsa er fyrir a valda rum skaa af settu ri v hva er mengun anna en mevita ofbeldi gegn eim sem urfa a anda a sr menguu lofti, drekka hreint vatn ea takast vi afleiingar loftslagsbreytinga?) Rttk umhverfisvernd felst lka v a leyfa nttrunni a njta vafans, viurkenna a vi eigum engan nttrulegan rtt til hennar og ganga ekki au vermti sem ar eru me eim htti a komandi kynslir hafi minni tkifri til a njta nttrunnar en vi.

A vera rttkur femnisti felur sr a tra v ekki a jafnrtti kynjanna s til staar ea veri til af sjlfu sr me t og tma. S forsenda er rng og ekkert breytist svo lengi sem hn er lg til grundvallar. Rttkur femnismi er a fallast nausyn ess a samflagi standi saman a v a leirtta etta rttlti me lagasetningu, frslu og srtkum en tmabundnum agerum. a felst lka v a sj og viurkenna a kynjamisrtti sr djpar rtur sgunni og endurspeglast samflaginu me margskonar htti, m.a. vndi, klmi og kynbundnu ofbeldi.

A vera rttkur friarsinni er a mtmla hernaaragerum einstakra rkja og bandamanna eirra og hafna stri tveggja ea fleiri rkja sem lausn eim vanda sem br a baki. A berjast fyrir v a ef jir viri ekki aljalg ea fremja glpi gegn mannkyninu eigi a a vera hlutverk yfirjlegra stofnana a koma frii og grpa inn ef rf krefur, en ekki einstakra rkja sem oftast eiga mikilla hagsmuna a gta. A mtmla ekki bara strum egar au eru lgmt, heldur lka egar au eru lgleg en silaus.

a er djpstur plitskur greiningur milli eirra sem til dmis skrifa etta vefrit og orra eirra stjrnmlamanna og litsgjafa sem birtast sjnvarpsskjm og tsum blaanna. greiningurinn snst ekki nema a litlu leyti um hluti eins og a hvort umhverfisvernd eigi rtt sr, hvort leggja eigi meiri peninga velferarkerfi, hvort stri rak hafi veri rttltanlegt og svo framvegis. Hinn djpsti plitski greiningur snst um rttknina sjlfa, viljann til a rfa illgresi upp me rtum sta ess a klippa ofan af v egar ljtleikinn kemur upp yfirbori og minnir sig. A breyta v sem er grunninn rangt og rttltt sta ess a reyna af veikum mtti a leirtta afleiingar ess.

ar liggur hin raunverulega vglna slenskum stjrnmlum og ess vegna eru allir sem stasetja sig hinum megin vi lnuna og tala fyrir hfsmum og varfrnum breytingum dmdir til a mistakast rtt fyrir gan vilja. Til a breyta samflaginu arf a setja marki htt. Stjrnml eru miklu fremur eins og samningavirur ar sem rttast er a byrja hrra en maur gerir sr vonir um a komast upp me til a eiga mguleika a n v fram sem maur telur vera raunhft. Me v a krefjast hfsamra breytinga tryggir maur oft a a veri engar breytingar raun. Me v a krefjast rttkra breytinga eykur maur hins vegar lkurnar v a n a minnsta fram hfsmum breytingum.

ess vegna eru stru ssaldemkratsku flokkarnir mrgum ngrannalndum okkar oft helstu hrifavaldar ess a ekkert breytist. eir innlima andfi gegn rangltinu og gera a bitlaust me hugmyndum um tknilegar tfrslur og smvgilegar lagfringar eirri hugmyndafri a allt s falt fyrir peninga og a hinir sterku hafi rtt til a rskast me aflminni.

g held til dmis a s krftuga hgrisveifla sem hefur tt sr sta Bretlandi undir stjrn Tony Blair s ekki vegna ess a Verkamannaflokkurinn s n orinn svo hgrisinnaur, heldur vegna ess a flokkurinn er einfaldlega mttlaus gagnvart eim hgriflum sem ra svo miklu samflaginu h v hvaa flokkur situr rkisstjrn hverju sinni. Ef enginn spyrnir vi ftum frist samflagi tt til meiri misskiptingar og meira rttltis vegna ess a eir sem ra bak vi tjldin hafa beina hagsmuni af v a svo veri. Stttaskipting er g fyrir sem geta veri vissir a eir veri alltaf efstu stttunum. Karlaveldi er gott fyrir valdamikla karla sem eru hrddir vi missa vldin hendur kvenna. Str eru hagst fyrir hergagnainainn. Aukin blanotkun er g fyrir olufyrirtki og blaframleiendur. Og svo framvegis. Ef enginn orir a vera rttkur svii stjrnmlanna fellur a hlut slkra hagsmunaaila a stjrna landi og j, og reyndar heiminum llum, eins dramatskt og a hljmar. Afstuleysi gagnvart essum flum jafngildir ekki hlutleysi vegna ess a stefnan sem n er unni eftir hefur egar veri mrku af flki sem aldrei var kosi til ess.

Vi urfum rttkni vegna ess a a er ekki ng a vera vi vld ef rlgin eru au a breyta engu heldur vihalda eirri samflagsger sem er rtin a llu v rttlti sem maur setti sr a berjast gegn. Er ekki skrra a hafa minni formleg vld en mguleika a hafa hrif run samflagsins me rum htti en me beinni valdbeitingu? Er ekki skrra a vera valdalaus og hafa hrif en a vera hrifalaus vi vld?

fd


Prenta grein   Senda grein   Tilvsunar sl



Leit   Eldra efni   Um Mrinn
Forsa   Efst su
Rss straumur